ၽွၼ်းလီၶွင်မၢၵ်ႇပိၼ်း

ၵႂၢမ်းတႆးႁွင်ႉဝႃႈမၢၵ်ႇပိၼ်း ၊ ၵႂၢမ်းထႆးၶဝ်ႁွင်ႉ มะตุม (မတုမ်း) ၽႃႇသႃႇတၢင်ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ Beal ၽၢႆႇၽူႈၶူၼ်ႉလႃႉၶဝ်တႄႉႁင်ႉဝႃႈ Aegle Marmelos ( L ) Correa ပဵၼ်တူၼ်ႈမၢၵ်ႇမႆႉမဵဝ်းၼိုင်ႈ လုၵ်ႉမိူင်းဢိၼ်းတီးယႃးသေၽေႈၸွတ်ႇၵႂႃႇတူဝ်ႈတၢင်းၵမ်ႇၽႃႇဝႃႈၼႆ။

တူၼ်ႈမၢၵ်ႇပိၼ်းၼႆႉပဵၼ်တူၼ်ႈမႆႉၸုၵ်းၸၼ်း လမ်းတူၼ်ႈလႄႈၵိင်ႇၵၢၼ်ႈမီးၼၢမ်ယၢဝ်း မၢၵ်ႇမၼ်းပေႃးဝႃႈမၼ်းၵေႇယဝ်ႉတေၵႅၼ်ႇၵႅၵ်း ပေႃးဝႃႈၶႂ်ႈၵိၼ်ဢဵၼ်ႈပေႃးၼႆတေလႆပႂ်ႉႁႂ်ႈမၼ်းသုၵ်းၼိူဝ်တူၼ်ႈမၼ်းယဝ်ႉၸင်ႇၵွႆဢဝ်ၵိၼ် ၊ ပေႃးမၼ်းသုၵ်းယဝ်ႉမၼ်းတေမီးဢၢႆႁွမ် ဝၢၼ် ၊ ပေႃးဝႃႈမၼ်းတိုၵ်ႉလိပ်းတႄႉတေၵိၼ်ဢဢမ်ႇလႆႈ ။

မၢၵ်ႉလိပ်းမၼ်းၼၼ်ႉပေႃးဝႃႈမၼ်းၵႄႇယဝ်ႉ ဢဝ်မႃးသွႆးႁဵတ်းၶႅပ်းသေဢဝ်တၢၵ်ႇလႅတ်ႇဝႆႉႁႂ်ႈႁႅင်ႈ ပေႃးမၼ်းႁႅင်ႈလီယဝ်ႉၵေႃႈၵဵပ်းသႂ်ႇထူင်သိမ်းဝႆႉလီလီ ၊ သင်ဝႃႈၶႂ်ႈၵိၼ်မိူဝ်ႈလႂ်ၵေႃႈတူမ်ႈၵိၼ်ၼမ်ႉမၼ်း ပဵၼ်ယႃႈယႃလီပႃးၼိုင်ႈယူႇယဝ်ႉ။

ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈတူၼ်ႈမၢၵ်ႇပိၼ်းၼႆႉထုၵ်ႇလီၽုၵ်ႇသွမ်ႈဝႆႉၸွမ်းဝၢင်းႁိူၼ်း ၸွမ်းၶႅပ်ႇဝၢၼ်ႈ ၸွမ်းသူၼ်ႁႆႈၼႃး ႁဝ်းဝႆႉယူႇ ၊ မၼ်းပဵၼ်တူၼ်ႈမၢၵ်ႇမႆႉဢၼ်လုမ်းလႃးငၢႆႈသေပိူၼ်ႈယူႇ မၢၵ်ႇသုၵ်းမၼ်းၵေႃႈၵိၼ်ဝၢၼ် ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈၵေႃႈပဵၼ်ယႃႈယႃၸွမ်း။

ၽွၼ်းလီၶွင်မၢၵ်ႇပိၼ်းၼႆႉမီးတၢင်းၼမ်ယူႇ

• မၢၵ်ႉၵႄႇဢၼ်တိုၵ်ႉႁမ်ႇမၼ်းၼၼ်ႉၸွႆႈထႅမ်ႁႅင်းတူဝ်ၶိင်း ၽွႆႈၵုမ်းထိင်းထၢတ်ႈၼႂ်းတူဝ်လႄႈထၢတ်ႈၾႆး
• မၢၵ်ႇသုၵ်းမၼ်း တေၸွႆႈႁႂ်ႈၽၢႆႈလူင်လႆႈလီ
• ၸွႆႈယူတ်းယႃပၼ်တၢင်းပဵၼ်တင်ႉဢိဝ်ႈ တွင်ႉၼွင်ႇ တွင်ႉၵႂႃႇ လႄႈ တၢင်းပဵၼ်ၼႂ်းလမ်းသႆႈ
• မႂ်ၶဵဝ်မၼ်း ဢဝ်မႃးမိပ်ႇၼူတ်ႈဢဝ်ၼမ်ႉမၼ်းသေၵိၼ်ယႃလႆႈတၢင်းပဵၼ် ဝတ်း
• ပိူၵ်ႇမၼ်း လမ်းတူၼ်ႈမၼ်း ႁၢၵ်ႈမၼ်း ယႃလႆႈတၢင်းပဵၼ်ၼၢဝ်သၼ်ႇ ၵႄႈလူမ်း 
• ယႃလႆႈတၢင်းပဵၼ်လတ်ႇလူမ်းၸဵပ်း

မၢၵ်ႇမၼ်းၵိၼ်လႆႈတၢင်းဢၼ်သုၵ်းလႄႈလိပ်း သင်ဝႃႈၶႂ်ႈၵိၼ်ဢၼ်လိပ်းမၼ်းၼႆလိူၵ်ႈဢဝ်ဢၼ်ၵႄႇႁမ်ႇမၼ်းၵူၺ်းၵႃႈတေဢမ်ႇမီးဢၢႆႁွမ်

ၼင်မၼ် းႁၢၵ်ႈမၼ်း ဢဝ်တူမ်ႈသေႁဵတ်းပဵၼ်ၼမ်ႉၵိၼ် ၵိၼ်ပၼ်ၵူႈဝၼ်းတေၸွႆႈႁႂ်ႈတူဝ်ၶိင်းၸိုၼ်ႈသႂ်လီ

မႂ်မၼ်း မိပ်ႉၼူတ်ႈဢဝ်ၼမ်ႉမၼ်းသေၵိၼ် ၵေႃႈပဵၼ်ယႃႈယႃမိူၼ်ၵၼ်

တၢင်းမူတ်းဢၼ်လၢတ်ႈမႃးၼႆႉ ၼင်ႁိုဝ်တေပဵၼ်ၽၼ်းလီၼၼ်ႉၶႅၼ်းတေႃႈဢွၼ်ၵၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈတူၼ်ႈမၢၵ်ႇပိၼ်းၼႆႉပႃးၵေႃႈတေမီးၽွၼ်းလီယူႇ။

ၽိုၼ်ဢိင်

Upadhya S, Shanbhag KK, Suneetha G, Balachandra Naidu M, Upadhya S. A study of hypoglycemic and antioxidant activity of Aegle marmelos in alloxan induced diabetic rats. Indian J physiol and pharmacol. 2004;48(4):476-480.