ၸိုဝ်ႈၵႂၢမ်းတႆးႁွင်ႉ မၢၵ်ႇဢိုၼ်ႈ
ၸိုဝ်ႈတၢင်ႇမဵဝ်းႁွင်ႉKaffir lime, Mauritius, papeda Leech lime
ၽၢႆႇၽူႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉၶဝ်ႁွင်ႉ Citrus hystrix DC
ၼႂ်းမူႇRUTACEAE
မၢၵ်ႇဢိုၼ်ႈ ပဵၼ်တူၼ်ႈမႆႉ မီးမၵ်ႇ မီးမၢၵ်ႇ လႄႈၶဝ်ႈတၢင်းတိုဝ်းၼႂ်းၵၢၼ်မိုဝ်ႉႁုင်
မၢၵ်ႇဢိုၼ်ႈၼႆႉမီးလႆၢၸိူဝ်ႉၽၼ်း ၵမ်ႈပႃႈၼမ်ၼႂ်းသူၼ်ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းဢမ်ႉဝႃႈၸွမ်းၼႂ်းဝၢင်းႁိူၼ်း ၼႂ်းသူၼ်ၼႂ်းႁႆႈ ၵေႃႈပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းၶဝ်တေဢွၼ်ၵၼ်ၽုၵ်ႇသမ်ႈဝႆႉယူႇ
ပီႈၼွင်ႉတႆးၸွမ်းဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈႁဝ်းၶဝ်ၶဝ်တႄႉတေပႆႇႁူႉဝႃႈမၢၵ်ႇဢိုၼ်ႈၼႆႉမၼ်းမီးၽွၼ်းလီတွၼ်ႈတႃႇပၢႆးယူႇလီတူဝ်ၶိင်းၵူၼ်းႁဝ်းတၢင်းၼမ်တၢင်းလၢႆယူႇ
ၵမ်ႉပႃႈၼမ်တႄႉပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝးၶဝ်တေၽူၵ်ႇ သေဢဝ်မႂ်မၼ်းသႂ်ႇၽၵ်း ၵပ်းၵိၼ်ၼမ်ႉၽိတ်ႉ ၵပ်းၶီႈငႃးသူမ်ႈ လႄႈမၢၵ်ႇမၼ်းၵေႃႈလူႈၵိၼ် သႃႈၵိၼ် ၽွင်းၶၢဝ်းယၢမ်းလႅတ်ႇမႆႈႁႅင်းၼၼ်ႉၼႆၵူၺ်း။
- ၸွႆႈသိူမ်သၢင်ႈႁႅင်းၵမ်ႉတူဝ်ပၼ်တူဝ်ၶိင်း
- ၵႄႈၽိတ်ႉၵွင်ႉ ၵႄႈၽီတၢင်းၼႂ်း ၵႄႈၶီႈတိူဝ်ႇပၢၼ်ႈၶေႃး
- ၼမ်ႉဢၼ်မီးၼႂ်းပိူၵ်ႇၶဵဝ်ၼွၵ်ႈၼင်မၢၵ်ႇဢိုၼ်ႈၼၼ်ႉမီးဢၢႆႁွမ် ၸွႆႈႁႂ်ႈဢွၵ်းဢေႃၸိုၼ်ႈပၢင်ႇ
- ပဵၼ်ယႃၵမ်ႉႁႅင်းႁူဝ်ၸႂ်
- ၵႄႈတၢင်းပဵၼ်မဝ်းမိင်းတႃလၢႆး ၼႃႈမိုတ်ႉ ဝဵၼ်းႁူဝ်
- ပဵၼ်ယႃၵႄႈဢႆ
- ၸွႆႈၽွၵ်ႉလိူတ်ႈ
- ၸွႆႈၵႄတၢင်းပဵၼ်လိူတ်ႈဢွၵ်ႇၸမ်းဝင်ႇၶဵဝ်ႈ
- ၸွႆႈၶပ်းလူမ်းၼႂ်းလမ်းသႆႈ တွင်ႉဢိုတ်ႇ ၼႅၼ်ႈၼႂ်းတွင်ႉ
- ၸွႆႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၼင်ႁူဝ်လႄႈသဵၼ်ႈၶူၼ်ႁူဝ်ၵႅၼ်ႇၶႅင်
- ၸွႆႈၵႄႈဢၢႆမဵၼ်
ၽွၼ်းလီမႂ်မၢၵ်ႇဢိုၼ်ႈ ၼႂ်း(100 g)
Energy 171 calories
6.8 grams of protein
3.1 g fat
29.0 g of carbohydrates
8.2 grams of fiber
Calcium 1672 mg.
Phosphorus 20 mg
3.8 milligrams of iron
Vitamin A 303 micrograms
Thiamine 0.20 mg
Riboflavin 0.35 mg
Niacin 1.0 mg
20 milligrams of vitamin C
ash 4.0 g
ၽၼ်းလီၶွင်ပိူၵ်ႇၼင်မၢၵ်ႇဢိုၼ်ႈ ၼႂ်း(100 g)
21.3 grams of carbohydrates
2.8 g protein
1.1 g fat
Dietary fiber 3.4 grams
Calcium 322 mg
Phosphorus 62 mg
1.7 milligrams of iron
Vitamin B10 0 mg
Vitamin B2 0.13 mg
Vitamin C 115 mg
ၽွၼ်းလီၼမ်ႉမၢၵ်ႇဢိုၼ်ႈ ၼႂ်း (100 g)
10.8 g of carbohydrates
0.6 g protein
0 g fat
Dietary fiber 0 g
20 milligrams of calcium
Phosphorus 20 mg
0.6 mg of iron
Vitamin B1 0.02 mg
Vitamin B2 58 mg
Vitamin C 55 mg
ดนัย ทิวาเวช, Hirose M, Futakuchi M, วิทยา ธรรมวิทย์, Ito N, Shirai T. ฤทธิ์เสริมการเกิดมะเร็งตับของข่า กระชาย และมะกรูด ในหนูที่ได้รับสารก่อมะเร็ง 2-amino-3,8-dimethylimidazo(4,5-ƒ)quinoxaline (MeIQx). การประชุมวิชาการ กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ครั้งที่ 11 “ วิทยาศาสตร์การแพทย์ไทยกับกติกาใหม่ของโลก ” กรุงเทพฯ, 9-11 ตุลาคม 2543:33
มะกรูด (ผิวผล).ฐานข้อมูลเครื่องยา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี.(ออนไลน์)เข้าถึงได้จาก http://www.thaicrudedrug.com/main.php?action=viewpege&pid=99
กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข.2546.ประมวลผลผลงานวิจัยด้านพิษวิทยา ของสถาบันวิจัยสมุนไพร เล่ม 1.โรงพิมพ์การศาสนา:กรุงเทพมหานคร.
Murakami A, Gao G, Kim OK, Omura M, Yano M, Ito C, et al. Identification of coumarins from the fruit of Citrus hystrix DC as inhibitors of nitric oxide generation in mouse macrophage RAW 264.7 cells. J Agric food chem. 1999;47:333-339.
กอบกุล เฉลิมพันธ์ชัย ดวงชัย บำเพ็ญบุญ ธิดา โตจิราการ และคณะ. ตำรับยาสมุนไพรที่มีฤทธิ์ทำลายจุลินทรีย์. รวมบทคัดย่องานวิจัยการแพทย์แผนไทยและทิศทางการวิจัยในอนาคต สถาบันการแพทย์แผนไทย, 2543.
คุณค่าทางโภชนาการของอาหารไทย.กองโภชนาการ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข.2544.
มะกรูด/ใบมะกรูดประโยชน์และสรรพคุณมะกรูด.พืชเกษตรดอทคอม(ออนไลน์)เข้าถึงได้จาก http://puechkset.com
Tangyuenyongwatana P, Gritsanapan W. Prasaplai: An essential Thai traditional formulation for primary dysmenorrhea treatment. TANG. 2014;4(2):10-11.
ชนิพรรณ บุตรยี่. การศึกษาชีวภาพความพร้อมและคุณสมบัติต้านอนุมูลอิสระของฟลาโวนอยด์จากใบมะกรูดในหลอดทดลองและศักยภาพในการป้องกันการแตกหักของโครโมโซมในหนูเม้าส์โดยวิธีการตรวจไมโครนิวเคลียสในเม็ดเลือดแดง [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต]. กรุงเทพฯ. มหาวิทยาลัยมหิดล;2551.
มะกรูด(ใบ).ฐานข้อมูลเครื่องยาคณะเภสัชศาสตร์มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี(ออนไลน์)เข้าถึงได้จาก http://www.thaicrudedrug.com/main.php?action=viewpage&pid=98
คุณค่าทางโภชนาการของอาหารไทย.กองโภชนาการ กรมอนามัย กระทรางสาธารณสุข.2530.
รุ่งระวี เต็มศิริฤกษ์กุล พร้อมจิต ศรลัมพ์ ธิราภา แสนเสนา และคณะ. ฤทธิ์ต้านเชื้อและต้านการก่อกลายพันธ์ของพืชตระกูลส้ม. วารสารเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล 2537;21(1):7-15.
มะกรูด.สมุนไพรที่มีการใช้ในผู้ป่วยติดเชื้อและผู้ป่วยเอดส์.สำนักงานข้อมูลสมุนไพรคณะเภสัชศาสตร์มหาวิทยาลัยมหิดล.
Abirami A, Nagarani G, Siddhuraju P. Hepatoprotective effect of leaf extracts from Citrus hystrix and C. maxima against paracetamol induced liver injury in rats. Food Science and Human Wellness. 2015;4:35-41.
Piyachaturawat P, Glinsukon T, Chanjarunee A. Antifertility effect of Citrus hystrix DC. J Ethnopharmacol 1985;13:105-10.
Tiwanwech D, Hirose M, Futakuchi M, Lin C, Thamavit W, Ito N, Shirai T. Enhancing effects of Thai edible plants on 2-amino-3,8-dimethylimidazo (4,5-F) quinoxaline hepatocarcinogenesis in a rat medium-term bioassay. Cancer Lett 2000;158(2):195-201.
รัตนา สินธุภัค อริยา ติรณะประกิจ อริยา จินดามพร และคณะ. การยับยั้งการเจริญของเชื้อราที่ก่อโรคกลากด้วยสมุนไพรไทย. วารสารวิจัยวิทยาศาสตร์การแพทย์ 2535;6(1): 10-20.
Murakami A, Kondo A, Nakamura Y, Ohigashi H, Koshimizu K. Possible anti-tumor promoting properties of edible plants from Thailand, and identification of an active constituent, cardamonin of Boesenbergia pandurata. Biosci Biotech Biochem 1993; 57(11):1971-3.
Mokkhasmit M, Swatdimongkol K, Satrawaha P. Study on toxicity of Thai medicinal plants. Bull Dept Med Sci 1971;12(2/4):36-65.
Monosri A, Abe M and Manosroi J. Hair care: fruitful parsuits. An investigation into the effects of porcuine orange (Citrus hystrix DC) extracts in hair treatment. สัมมนาวิชาการเทคโนโลยีชีวภาพเภสัชกรรม ครั้งที่ 2 ”การวิจัยและพัฒนาผลิตภัณฑ์ธรรมชาติเพื่อการแพทย์แผนไทย”, เชียงใหม่, 21-23 มิ.ย. 2543.
สรรพคุณของน้ำมันมะกรูด.กระทู้ถาม-ตอบ.สำนักงานข้อมูลสมุนไพรคณะเภสัชศาสตร์มหาวิทยาลัยมหิดล.(ออนไลน์)เข้าถึงได้จาก http://medplant.mahidol.ac.th/iser/reply.asp?id=6148
Taufiq-Yap YH, Peh TH, Ee GCL, Ali AM, Rahmani M, Sukari MA, Muse R. Chemical variability and some biological activities of leaf essential oils from five species of Malaysian Citrus. Oriental Journal of Chemistry 2001;17(3);387-90.
Ungsurungsie M, Suthienkul O, Paovalo C. Mutagenicity screening of popular Thai spices. Food Chem Toxicol 1982;20:527-30.
Baht Exchange Rate
