ယႃႈဝၢၼ်ၼမ်ႉ

ယႃႈဝၢၼ်ၼမ်ႉ= Calamus, Calamus Flargoot, Flag Root, Mytle Grass, Myrtle sedge, Sweet Flag, Sweetflag, Sweet Sedge,[1],[2],[5],[7]

ယႃႈဝၢၼ်ၼမ်ႉ ၽၢႆႇၶူၼ်ႉၶႂႃႉၶဝ်ႁွင်ႉ Acorus calamus L.  Acorus angustifolius Schott, Acorus aromaticus Gilib., Acorus calamus var. verus L., Acorus terrestris Spreng.)[1],[4],[7] 

 ဝၢၼ်ၼမ်ၼႆႉတေဢွၵ်ႇၸွမ်းတိုင်းၼမ်ႉ ၸွမ်းၼွင်ၼမ်ႉ ၸွမ်းႁွင်ႈ ၸမ်းၶၢႆးတီႈမီးၼမ်ႉၸိုဝ်ႉ ၽၢင်ႁၢင်ႈသီၶဵဝ် မီးမွၵ်ႇ မီးမၢၵ်ႇ ၵမ်ႈၼမ်တေဢွၵ်ႇၸွမ်းသၽႃႇဝ ဢမ်ႇမီးၽႂ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ၵပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ ဢမ်ႇမီးၽူႈလႂ်ႁူႉဝႃႈမၼ်းပဵၼ်တူၼ်ႈယႃႈယႃၼၼ်ႉယဝ်။ 

ၽၼ်းလီၶင်ဝၢၼ်ၼမ်ႉၼႆႉမီးတၢင်းၼမ်

1.ယႃႈဝၢၼ်ၼမ်ႉ ၸႂ်ႉပဵၼ်ယႃထႅင်ႈႁႅင်းထၢတ်ႈ ၊ ၵႄႈထၢတ်ႈဢၼ်ပဵၼ်တုၵ်ႉၶိတ ဢဝ်ႁူဝ်မၼ်းလၢင်ႉၼမ်ႉ ယဝ်ႉတၢၵ်ႇႁႅင်ႈ သေတူမ်ႈၵိၼ်ၼမ်ႉမၼ်းၵူႈဝၼ်း

2.ၸႂ်ႉႁဵတ်းပဵၼ်ယႃႈယႃၵိၼ်ၶဝ်ႈဝၢၼ် ဢဝ်ႁူဝ် ဢဝ်ႁၢၵ်ႈမၼ်းလၢင်ႉၼမ်ႉတၢၵ်ႇႁႅင်ႈသေတူမ်ႈၵိၼ်ၼမ်ႉမၼ်းမိူဝ်ႈတေႈၵိၼ်ၶဝ် ႑႐မီၼိတ်ႉ 

3.ပဵၼ်ယႃႈယႃထႅင်ႈႁႅင်းႁူဝ်ၸႂ် (ႁၢၵ်ႈမၼ်း)

4.ပဵၼ်ယႃႈယႃၽိူမ်ႉထႅမ်ဢဵၼ်ႁႅင်းတူဝ်ၶိင်း 

5.ပဵၼ်ယႃႈယႃၽိူမ်ႉထႅမ် Nerve ၵႄႈပၼ်လွင်ႈလူင်တူဝ်လိုမ်းၶိင်း ၵႂၢင်ၵႂၢင်ၵႂႃးၵႂႃး

6.ၸွႆႈၵႄႈတၢင်းပဵၼ်ႁူဝ်ပၼ်ႇႁူဝ်မဝ်း

7.ၸွႆႈၵႄႈပၼ်တၢင်းပဵၼ်ၶဵဝ်ႈၶိုၼ်ႈ ၶဵဝ်ႈၸဵပ်း

8.ၸႂ်ႉယႃတၢင်းပဵၼ်လိူတ်ႈဢွၵ်ႇၸွမ်းႁိူၵ်ႇ ၸွွမ်းဝင်ႇၶဵဝ်ႈ

9.ယႃတၢင်းပဵၼ်ၼၢဝ် ဢဝ်ႁူဝ်မၼ်းတူမ်ႈလေႃးၶိင်

10.ၸႂ်ႉပဵၼ်ယႃႈယႃတၢင်းပဵၼ် Malaria ၼၢဝ်သၼ်ႇ

11.ၵဵဝ်ႉၵိၼ်ႁၢၵ်ႈမၼ်း ပဵၼ်ယႃႈယႃတၢင်းပဵၼ်ဝတ်း လႄႈ ၶေႃးၸဵပ်း

12.ယႃႈလႆႈတၢင်းပဵၼ်ၼႂ်းဝူင်းၶဝ်ႈ

13.ၸွႆႈၵႄႈလွတ်ႇလူမ်းၸဵပ်း လႄႈ ဝတ်းလူင်းၶေႃး

14.ၸႂ်ႉပဵၼ်ယႃၶီႈတိူဝ်ႇပၢၼ်ႈၶေႃး 

15.ယႃလႆႈတၢင်းပဵၼ်ၸဵပ်းပဵၼ်ၼွင်

16.ၸွႆႈႁႂ်ႈယဵဝ်ႈသႂၢင်ႇလီ

17. ၸွႆႈထႅင်ႈႁႅင်းထၢတ်ႈၼမ်ႉ

เอกสารอ้างอิง

1. ว่านน้ำ.สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย.กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี.

2. ว่านน้ำ.พืชเกษตรดอทคอม เว็บเพื่อพืชเกษตรไทย.(ออนไลน์)เข้าถึงได้จาก http://puechkaset.com

3. ว่านน้ำ.ฐานข้อมูลเครื่องยา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี.(ออนไลน์)เข้าถึงได้จาก http://www.thaicrudedrug.com/main.php?action=viewpage&pid=124

4. ว่านน้ำ.กลุ่มยาแก้ท้องขึ้น ท้องอืด ท้องเฟ้อ.สมุนไพร 200 ชนิด.โครงการอนุรักษ์พันธ์กรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯสยามบรมราชกุมารี.

5. ว่านน้ำ.วิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี.(ออนไลน์)เข้าถึงได้จาก http://th.wikipedia.org/wiki

6. Nguyen Van Zdu, 1999. Acorus calamus L. In: de Padua, L.S., Bunyapraphatsara, N., and Lemmens, R.H.M.J. (Editors). 1999. Plant Resources of South-East Asia No 12(1). Medicinal and Poisonous plants 1. Prosea foundation, Bogor, Indonesia. pp. 81-85.

7. บุญรอด, เสงี่ยม. ไม้เทศเมืองไทย. กรุงเทพฯ. หน้า 489-91.

8. หนังสือพจนานุกรมสมุนไพรไทย, ฉบับพิมพ์ครั้งที่ 5. (ดร.วิทย์ เที่ยงบูรณธรรม). “ว่านน้ำ”. หน้า 715-718.

9. The State Pharmacopoeia Commission of P.R. China. Pharmacopoeia of the People’s Republic of China. Vol.I. English Edition. Beijing: People’s Medical Publishing House, 2005.

10. ชัยโย ชัยชาญทิพยุทธ, วชิรา แดนตะวัน, สถาพร ลิ้มมณี, ชะนะ ครองรักษา, ทิพวัลย์ ทรัพย์เจริญ. สมุนไพร อันดับที่ 3: การรวบรวมข้อมูลเบื้องต้นสำหรับงานวิจัยของโครงการศึกษาวิจัยสมุนไพร. กรุงเทพมหานคร : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2527.

11. สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย. PROSEA: ทรัพยากรพืชในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ 12(1) พืชสมุนไพรและพืชพิษ เล่ม 1. นนทบุรี : สหมิตรพริ้นติ้ง, 2546.

12. พเยาว์ เหมือนวงษ์ญาติ. สมุนไพรก้าวใหม่. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพมหานคร : บริษัท ที.พี. พริ้น จำกัด, 2537.

13. ชยันต์ วิเชียรสุนทร, แม้นมาส ชวลิต, วิเชียร จีรวงศ์. คำอธิบายตำราพระโอสถพระนารายณ์. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพมหานคร : สำนักพิมพ์อมรินทร์, 2548.

14. หนังสือสมุนไพรลดไขมันในเลือด 140 ชนิด. (เภสัชกรหญิง จุไรรัตน์ เกิดดอนแฝก). “ว่านน้ำ” หน้า 168-169.

15. พร้อมจิต ศรลัมภ์, วงศ์สถิตย์ ฉั่วกุล, สมภพ ประธานธุรารักษ์ (คณะบรรณาธิการ). สมุนไพรสวนสิรีรุกขชาติ สารานุกรมสมุนไพร เล่ม 1. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพมหานคร : บริษัท อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง จำกัด (มหาชน), 2543.

16. หนังสือสารานุกรมสมุนไพรไทย-จีน ที่ใช้บ่อยในประเทศไทย. (วิทยา บุญวรพัฒน์). “ว่านน้ำ”. หน้า 510.

17. ลีนา ผู้พัฒนพงศ์, ก่องกานดา ชยามฤต, ธีรวัฒน์ บุญทวีคุณ (คณะบรรณาธิการ). ชื่อพรรณไม้แห่งประเทศไทย (เต็ม สมิตินันทน์ ฉบับแก้ไขเพิ่มเติม พ.ศ. 2544). สำนักวิชาการป่าไม้. กรมป่าไม้. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพมหานคร : บริษัท ประชาชน จำกัด, 2544.