ၽၵ်းၼွၵ်ႇ ပဵၼ်ၽၵ်းတႆးဢၼ်ဝၢၼ်သေပိူၼ်ႈၼႆၵေႃႈဝႃႈလႆႈ
ၽၵ်းၼွၵ်ႈဢဝ်ႁဵတ်းၽၵ်းၵပ်းၼမ်ႉၽိတ်ႉၽူးၵေႃႈဝၢၼ်သမ်ႉပေႃးလိုမ်းပီးၼွင်ႉမႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇတၢင်းလင်ၸိူင်ႉၼင်ႉၼႂ်းၽဵင်းၵႂၢမ်းၸၢႆးသၢႆလႅင်းွင်ႉဝႆႉၼၼ်ႉၵေႃႈတေၶႂ်ႈၸႂ်ႈယူႇ ဢမ်ႇဝႃႈတေၵပ်းၼမ်ႉၽိတ်ႉၵိၼ်ႁိုဝ် ဢမ်ႇဝႃႈတေသႃႈၵိၼ်ၵေႃႈယဝ်ႉတိုၼ်းဝၢၼ်တႃႇသေႇယဝ်ႉ။
လၢႆးႁဵတ်းၽၵ်းၼွၵ်ႇသႃႈ
ၽၵ်းၼွၵ်ႇသွႆးၶျေႃးၶျေႃး
ၽၵ်းမီႇႁူဝ်လႅင်
ၽၵ်းမီႇႁူဝ်ၽိူၵ်ႇ
မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈ
ၵိူဝ်
ထူဝ်ႇၼဝ်ႈ
ၽွင်ဝၢၼ်
ၽွင်ထူဝ်ႇလိၼ်ၶူဝ်ႈ
ဢဝ်သႂ်ႇလေႃးၵၼ်သေၶူၼ်းႁႂ်ႈၶဝ်ႈၵၼ် ၸိမ်းတူၺ်းဝၢၼ်ပေႇၸႂ်။
ၵႂၢမ်းတႆး ႁွင်ႉ ၽၵ်းၼွၵ်ႇ ၵႂၢမ်းထႆး လၢၼ်ႉၼႃး ႁွင်ႉၽၵ်းၼွၵ်ႇ ၊ ผักหนอก ၵႂၢမ်းထႆးၵၢင် ပူဝ်ပူၵ်ႇบัวบก ၽႃႇသႃႇဢင်းၵိတ်ႉ ႁွင်ႉ Gotu kola ၸိုဝ်ႈၽၢႆႇၽူႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉၶဝ်ႁွင်ႉCentella asiatica ( L ) Urb.
ၽွၼ်းလီၽၵ်းၼွၵ်ႇ
ၸွႆႈႁႂ်ႈၽိဝ်ၼင် ၼၢၼ်းႁဵဝ်ႇ
ၸွႆႈႁဵတ်းသၢင်ႈပၼ်ၶေႃႊလႃၸဵၼ်ႉလႄႈ ဢိလႃသတိၼ်ႊ
ၸွႆႈႁေႉၵင်ပၼ်တၢင်းပဵၼ်ၵႅၼ်ႊသႃႊၼႂ်းတူဝ်ၶိင်း
ၸွႆႈထႅင်ႈႁႅင်းသၢႆတႃ
ၸွႆႈဢွၵ်းဢေႃၸိုၼ်ႈသႂ် ၸွႆႈၼႂ်ႈၵၢၼ်တွင်းမၢႆ
ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီၶွင်မိူင်းၶေႇၶဝ် ၸႂ်ႉၽၵ်းၼွၵ်ႇ ႁဵတ်းယႃႈယႃၼၢဝ်ၶွင်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ သေမဝ်ႇၵႃးၽၵ်းၼွၵ်ႇၼႆႉပဵၼ်ယႃႈယႃလီတွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းၼုမ်ႇၵူၼ်းသၢဝ်ၼႆယဝ်ႉ
လၢႆးႁဵတ်းပွင်းယႃႈယႃၼၢဝ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၶဝ်ၸမ်ႉ ၊ 1.ဢဝ်ၽၵ်းၼွၵ်ႇတၢင်းတူၼ်ႈတၢင်းမႂ် 2. ပိူၵ်ႇမၢၵ်ႇၵွၵ်ႇ 3.ၽၵ်းလူမ်းပုမ်းတၢင်းတူၼ်ႈ 5.ၽၵ်းႁွမ်လူၼ်ႇ 5.ယႃႈႁၢင်ၶၢဝ်းတၢင်းတူၼ်ႈ 6. ႁၢၵ်ႈၶႃး 7.တႃဢွႆႈလမ် ဢဝ်တူမ်ႈသေၵိၼ် ပဵၼ်ယႃႈယႃ ၼၢဝ် ယႃငၢၼ်း ၼႂ်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼႆယဝ်ႉ။
ပေႃးဝႃႈၸွမ်းတူဝ်ၶိင်းႁဝ်းမီးႁွႆးၸဵပ်း ႁွႆးမၢၼ်ႉ ႁွႆးၵမ်ႇ ၼႆဢဝ်ၽၵ်းၼွၵ်ႇထုပ်ႉတမ်သေဢဝ်ပူဝ်ႉဝႆႉတီႈမီးႁွႆးၼၼ်ႉဝႆႉၵေႃႈတေႁၢႆမႃးလွႆးလွႆးယူႇၼႆယဝ်ႉ။
ပေႃးပဵၼ်ယဵဝ်ႈၵႅတ်း ဢဝ်ၽၵ်းၼွၵ်ႇၼႆႉတမ်သေ ဢဝ်မူမ်ႇဝႆႉတီႈသၢႆလီ တၢင်းပဵၼ်ယဵဝ်ႈၵႅတ်းၼၼ်ႉၵေႃႈတေၸိုၼ်းၶႅၼ်းမႃးၼႆယဝ်ႉ။
ႁွႆးၸဵပ်းၾႆးမႆႈ ၼမ်ႉမႆႈလူၵ်ႈ ဢဝ်ၽၵ်းၼွၵ်ႇၼႆႉတမ်သေ ဢဝ်မူမ်ႇဝႆႉၸမ်းႁွမ်းႁွႆးၸဵပ်းၼၼ်ႉ တေၸွႆႈလူတ်းယွမ်းပၼ် ၸဵပ်း မႆႈ သႅပ်ႇ လႄႈ ၵႆႈ ၸွမ်းႁိမ်းႁွႆးၸဵပ်းၼၼ်ႉတေလူတ်းႁၢႆၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းမႃးၼႆယဝ်ႉ။
ၸဵပ်းတၢင်းၼႂ်း ယူၼ်ႈတၢင်းၼႂ်း တူမ်ႈၵိၼ်ၼမ်ႉၽၵ်းၼွၵ်ႇၵူႈဝၼ်းၵေႃႈတေၸိုၼ်ႈၶႅၼ်ၶႃးယူႉၼႆယဝ်ႉ။
ႁွႆးၸဵပ်းၽႃႉတိူဝ်ႉမိတ်ႈမၢတ်ႇ ဢဝ်ၽၵ်းၼွၵ်ႇမိပ်ႇၼူတ်ႈဢဝ်ၼမ်ႉမၼ်းသႂ်ႇပၼ်တီႈႁွႆးၸဵပ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ တေၸိုၼ်ႈၶႅၼ်ယူႇ လိူဝ်သေၼႆႉယဝ်ႉၼမ်ႉၽၵ်းၼွၵ်ႇၼႆႉႁေႉႁၢမ်ႈလိူတ်ႈလႆႈပႃးၼႆယဝ်ႉ။
 |
ၽၵ်းလူမ်းပုမ်း
|
 |
| ဢွႆႈလမ် |
 |
| ယႃႈဝၢၼ်ၼမ်ႉ (ႁၢင်းၶၢဝ်း) |
 |
| ႁၢၵ်ႈၶႃး |