ၽၵ်းမီႇႁူဝ်ၽိူၵ်ႇ

ၽၵ်းမီႇႁူဝ်ၽိူၵ်ႇ

ပဵၼ်ၽၵ်းဢၼ်ၵူၼ်းၵူႈၵေႃႉ ႁိူၼ်းၵူႈလင် တိုၼ်းမီးဝႆႉၵိုၵ်းႁွင်ႈမိုဝ်ႉႁုင် (သွင်ႇၾႆး)ဝႆႉၵူႈလင်ႁိူၼ်းယူႇယဝ်ႉ ပေႃးဝႃႈတႃႇမိုဝ်ႉၽၵ်း ႁဵတ်းၽၵ်းၵူဝ်ႈ ႁဵတ်းၽၵ်းၶူဝ်ႈ ၽၵ်းဢုပ်ႉ ၽၵ်းၸေႃး ၸိူဝ်းၼႆႉပေႃးဝႃႈဢမ်ႇမီးၽၵ်းမီႇႁူဝ်ၽူၵ်ႇၼႆ တိုၼ်းပႆႇပဵၼ်လႃးလႃး

ၽၵ်းမီႇႁူဝ်ၽိူၵ်ႇၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းယႃႈယႃႈလူင်ပႃးၼိုင်ႈသေ ပေႃးဝႃႈႁဵတ်းၽၵ်းသႂ်ႇၽၵ်းမီႇႁူဝ်ၽိူၵ်ႇၼႂ် မိူၼ်ၵၼ်တၢင်းႁဝ်းၵိၼ်ယႃႈယႃပၵ်းၶဝ်ႈၼႆၵေႃႈဝႃႈလႆႈယဝ်ႉ။

ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈၽၵ်းမီႇႁူဝ်ၽိူၵ်ႇ မၼ်းပဵၼ်ယႃႈယႃမဵဝ်းၼိုင်ႈသေၸွႆႈႁႂ်ႈပၢႆးယူႇလီတဵမ်ထူၼ်ႈသေၸွႆႈႁဵတ်ႈႁႅင်းၵမ်ႉတူဝ်ၶိင်းၵူၼ်းႁဝ်းၵႅၼ်ႇၶႅင်ၼႆယဝ်ႉ။

ၼႂ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႂ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းမၢင်ပွတ်းမၢင်တွၼ်ႈ ၵေႃႈႁဵတ်းၵိၼ်သူၼ်ၽၵ်းမီႇႁူဝ်ၽိူၵ်ႇပိူင်လဵဝ် ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈၽၵ်းမီႇႁူဝ်ၽိူၵ်ႇၼႆႉၵႃႈၶၼ်လီၵူႈပီႊလႄႈ ၵူၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းၼမ် မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈဢဝ်ၸႂ်ႉၼႂ်းၵၢၼ်မိုဝ်ႉႁုင်ၶဝ်ႈၽၵ်း။

ၽၢႆႇပၢႆယူႇလီၵေႃႈၽၵ်းမီႇႁူဝ်ၽိူၵ်ႇၼႆႉၶဝ်ႈတၢင်းတိုဝ်ၼမ်တေႉတေႉ ၸူိဝ်းမီးပၢႆးႁူႉလွင်ႈယႃႈယႃၶဝ်ၵေႃႈတေဢဝ်ၽၵ်းမီႇႁူဝ်ၽိူၵ်ႇၼႆႉႁဵတ်းပဵၼ်ယႃႈယႃ လႆၢၸိူဝ်းလၢႆပိူင်ယူႇ။

 ၽွၼ်းလီၽၵ်းမီႇႁူဝ်ၽိူၵ်ႇၸမ်ႉ။

1. ၸွႆႈႁေႉၵင် လႄႈ ယႃပၼ်တၢင်းပဵၼ်လိူတ်ႈၶိုၼ်ႈ
2. ၸွႆႈႁေႉၵင်ပၼ်တၢင်းပဵၼ် ၵႅၼ်ႇသႃႊ လႄႈ ၼိူဝ်ႉငွၵ်ႈ
3. ၸွႆႈလူတ်းယွမ်း Cholesterol ၼႂ်းလိူတ်ႈ
4. ၸွႆႈၵုမ်းထိင်းပၼ် blood sugar levels ဝၢၼ် ၼႂ်းလိူတ်ႈ
5. ၸွႆႈထႅမ်ပၼ်ႁႅင်းလိူတ်ႈ ၊ ႁေႉၵင်ပၼ်တၢင်းပဵၼ်လိူတ်ႈၸၢင်
6. ၸွႆႈႁေႉၵင်ႈ လႄႈ ယႃပၼ်တၢင်းပဵၼ်ဝတ်း
7. ၸွႆႈႁႂ်ႈၽိဝ်ၼင်ၶျေႃးလဝ်း ႁေႉၵင်ႈပၼ်တၢင်းပဵၼ်ၸွမ်းၽိဝ်ၼင်
8. ၸွႆႈသၢင်ႈႁႅင်းၵမ်ႉတူဝ် လႄႈ ၸွႆႈႁေႉၵင်ပၼ်တၢင်းပဵၼ်ႁူဝ်ၸႂ်
9. ၸွႆႈယႃပၼ်သိဝ် လႄႈ လူတ်းယွမ်းသိဝ်
10. ၸွႆႈႁႂ်ႈလိူတ်ႈလႆဝဵၼ်းလႆႈလီ
11. ၸွႆႈလူတ်းယွမ်းပၼ် ၶဵဝ်ႈၶိုၼ်ႈ ၶဵဝ်ႈၸဵပ်းၵႅၼ်း
12. ၸွႆႈႁႂ်ႈၽၢႆႈလူင်ဢွၵ်ႇငၢႆႈလီ
13. ၸွႆႈႁေႉၵင်ႈပၼ်တၢင်းပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ်
14. ၸွႆႈႁေႉၵင်ႈပၼ်တၢင်းပဵၼ် ၼႂ်းတပ်း ၼႂ်းပွတ်ႇ ၼႂ်းတႆ
15. ၸွႆႈႁေႉၵင်ႈပၼ်တၢင်းပဵၼ် ႁူဝ်ၸႂ်ၵပ်ႉ ႁူဝ်ၸႂ်တိပ်ႇ
16. ၸွႆႈႁေႉၵင်ႈတၢင်းပဵၼ် ႁိူဝ်ႉမွႆႈ ဢူၼ်ႈဢွၼ်ႇ
17. ၸွႆႈလၢင်ႉၽိတ်ႉၵွင်ႉ ၵွၼ်ၽိတ်းတၢင်းသဵင်ႈ
18. ၸွႆႈႁေႉၵင်ႈတၢင်းပဵၼ်ၵိၼ်ဢမ်ႇဝၢၼ် ၼွၼ်းဢမ်ႇလပ်း
19. ၸွႆႈႁေႉၵင်ႈတၢင်းပဵၼ် ၵႅၼ်ႇသႃႇ
20. ပေႃးဝႃႈၵဵဝ်ႉၵိၼ်ႁူဝ်ၵိပ်ႇလိပ်းမၼ်းၼႆ တေၸွႆႈၶႃႈပႅတ်ႈလႆႈၸိူဝ်ႉမူင်ႈမႅင်းၼႂ်းသျဵဝ်းလိူတ်ႈ

ၵူၼ်းမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၶဝ် ဢဝ်ၽၵ်းမီႇႁူဝ်ၽိူၵ်ႇၼႆႉႁဵတ်းပဵၼ်ယႃႈယႃ တၢင်းပဵၼ် ဢၼ်ၸၢင်ႈပဵၼ်ၸမ်ၽိဝ်ၼိူဝ်ၼင်တူဝ်ၶိင်ၵူၼ်ႁဝ်း ဢၼ်ၵိူတ်ႇပဵၼ်မႃးၸွမ်း Bacteria 

ၽွၼ်းလီၶွင်ၽၵ်းမီႇႁူဝ်ၽိူၵ်ႇထႅင်လွင်ႈၼိုင်ႈ ယႃႈလႆႈႁွႆးၸဵပ်း ၼဝ်ႈ လၢၼ်ႈ လႄႈ ပဵၼ်ၼွင် ၊ ႁေႉၵင်ႈတၢင်းပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ် ၊ ႁေႉၵင်ႈတၢင်းပဵၼ်ၽိတ်ႉၵွင်ႉထႅင်ႈလူးၵွၼ်ႇ။

ၶၢဝ်းၽၵ်းမီႇႁူဝ်ၽိူၵ်ႇ။

တေၽုၵ်ႇသွမ်ႈၵၼ် ၶၢဝ်းၵတ်း ဝၢႆးပၢတ်ႇၶဝ်ႈယဝ်ႉ တီႇတေႃၽိူင်း ၽုၵ်ႇၼ်ႂးၼႃးၵၼ်60% ဢၼ်ၽုၵ်ႇၼ်ႂးသူၼ် 20% ၽုၵ်ႇၼ်ႂးႁႆႈ 20%

ၽၵ်းမီႇၽိူၵ်ႇၼႆႉ တေမီးၸိူဝ်ႉၽၼ်းတင်းမူတ်း(50)မဵဝ်း ဢၼ်ပဵၼ်မဵဝ်းၵိၼ်လႆႈ(35)မဵဝ်း ဢၼ်ဢမ်ႇၵိၼ်လႆႈ မီး(15)မဵဝ်း

1.ၽၵ်းမီႇႁူဝ်ၽိူၵ်ႇတူၼ်ႈ

တေမီးတူၼ်ႈလၢႆ"ၵူၺ်း တေဢမ်ႇမီးမွၵ်ႇ ဢမ်ႇမီးႁူဝ် ပေႃးၶ်ႂႈၽုၵ်ႇ ဢဝ်ငဝ်ႈမၼ်း ၽႃႇႁဵတ်း(4)ၵဵပ်ႇ ၽုၵ်ႇၼ်ႂးလိၼ် တေတႅၵ်ႇဢွၵ်ႇ ပဵၼ်ၵေႃ ယ်ႂႇ ၽေႈတိူၼ်းငၢႆႈ"ၶႃႈ။

2.ၽၵ်းမီႇမွၵ်ႇ

တေဢမ်ႇမီးႁူဝ် ပေႃးဢဝ်ၽၼ်းဝၢၼ်ႇလူင်းလိၼ် ပေႃးတူၼ်ႈယ်ႂႇမႃး ပ်ႂႉပိတ်းၵိၼ်မွၵ်ႇမၼ်းၶႃႈ။

3.ၽၵ်းမီႇမွၵ်ႇတႅၵ်ႇ

တေဢမ်ႇမီးႁူဝ် ပေႃးၽုၵ်ႇယဝ်ႉတူၼ်ႈယ်ႂႇမႃး တေမီးမွၵ်ႇတႅၵ်ႇဢွၵ်ႇမႃး ပေႃးမွၵ်ႇတႅၵ်ႇဢွၵ်ႇမႃးယဝ်ႉ ပ်ႂႉႁ်ႂႈမၼ်းၵႄႇ ၸင်ႇပိတ်းဢဝ်မွၵ်ႇၼၼ်ႉတၢၵ်ႇႁႅင်ႈၶႃႈ။

4.ၽၵ်းမီႇမွၵ်ႇမၢၵ်ႇ

တေမီးႁူဝ်လဵၵ်ႉ" ပေႃးၽုၵ်ႇတူၼ်ႈယ်ႂႇမွၵ်ႇမႃး တီႈမွၵ်ႇၼၼ်ႉၵေႃႈ တေတႅၵ်ႇဢွၵ်ႇလုၵ်ႈမၢၵ်ႇမႃး ႁူဝ်ၵေႃႈထူၺ်ႈၶုတ်းၵိၼ်လႆႈ မွၵ်ႇဢၼ်တႅၵ်ႇမဵၼ်မၢၵ်ႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ပဵတ်းဢဝ်လႆႈ လႆႈတၢင်းႁူဝ် လႄႈ မၢၵ်ႇ ၼၼ်ႉၶႃႈ။

5.ၽၵ်းမီႇႁူဝ်လဵၵ်ႉ

တေမီးႁူဝ်လဵၵ်ႉ ပေႃးၽုၵ်ႇတူၼ်ႈယ်ႂႇ/ၵႄႇမႃး ၶုတ်း/ထူၺ်ႈ ဢဝ်ႁူဝ်မၼ်းၶႃႈ။

6.ၽၵ်းမီႇၵဵပ်ႇလဵၵ်ႉ

တေမီးႁူဝ်သႅၼ်းႁၢတ်ႈ တၢၼ်ႇႁူဝ်မေႈမိုဝ်း ပေႃးၽုၵ်ႇတူၼ်ႈယ်ႂႇၵႄႇမႃး ၶုတ်း/ထူၺ်ႈ ဢဝ်ႁူဝ်မၼ်းၶႃႈ။

7.ၽၵ်းမီႇၵဵပ်ႇယ်ႂႇ

တေႁူဝ်လူင် ၵဵပ်ႇယ်ႂႇ ပေႃးၽုၵ်ႇတူၼ်ႈယ်ႂႇၵႄႇမႃး ၶုတ်း/ထူၺ်ႈဢဝ် ႁူဝ်မၼ်းၶႃႈ။

8.ၽၵ်းမီႇၶၢဝ်ႁူဝ်လဵဝ်

တေဢမ်ႇမီးၵိပ်ႇ ပေႃးၽုၵ်ႇတူၼ်ႈယ်ႂႇၵႄႇမႃး ၶုတ်း/ထူၺ်ႈဢဝ် ႁူဝ်မၼ်း မွၵ်ႇၽၵ်းမီႇ တေမီး သီၶဵဝ် သီၵမ်ႇ သီၶၢဝ် သီၶွင်ႇ သီလႅင် သီလိူင် ၸိူဝ်းၼႆႉၶႃႈ ႁူဝ်ၽၵ်းမီႇ တေမီး သီၶၢဝ် သီၵမ်ႇ သီလမ် ၸိူဝ်းၼႆႉၶႃႈ။

ၽၵ်းမီႇႁူဝ် မွၵ်ႇ  မိူၼ်ၼင်ႇ= မွၵ်ႇမွင်းၾူၼ် / မွၵ်ႇၶတ်ႉတႃႇ / မွၵ်ႇမူဝ်လွႆ/ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၶဝ်ႈၼ်ႂးၸလၢင်း သၢႆၽၼ်း ႁူဝ်/မွၵ်ႇ/မၢၵ်ႇ ၽၵ်းမီႇ မိူၼ်ၵၼ် ပဵၼ်ၽၵ်းမီႇတီႈဢၼ် ၵိၼ်ဢမ်ႇလႆႈယဝ်ႉ။