ၽၵ်းမီႇႁူဝ်လႅင်

ၽၵ်းမီႇႁူဝ်လႅင်

ပဵၼ်ၽၵ်းဢၼ်ၵူႈႁိူၼ်းၸႂ်ႉၵၼ် ၼႂ်းၵၢၼ်မိုဝ်ႉႁုင်ၶဝ်ႈၽၵ်း ၵပ်းၵိၼ်ၼမ်ႉၽိတ်ႉ ဢမ်ႇဝႃႈတေပဵၼ်တူၼ်ႈမၼ်းမႂ်မၼ်းၵေႃႈႁဵတ်းပဵၼ်မီႇၵီး ၽၵ်းသင်ၵေႃႈယဝ်ႉပေႃးဝႃႈဢမ်ႇမီးမီႇၵီးၼႆမိူၼ်ၸေဢမ်ႇဝၢၼ်ဝႆႉၼႆၵေႃႈမီးယဝ်ႉ။

ၼႂ်းၽၵ်းမီႇႁူဝ်လႅင်ၼႆႉၵေႃႈမီးၽွၼ်းလီတၢင်းၼမ်တေႉတေႉယဝ်ႉ

ၽၵ်းမီႇႁူဝ်လႅင်ၼႆႉ ၸိုဝ်ႈတၢင်ႇမဵဝ်းႁွင်ႉဝႃႈ-------------------

ၽၢႆႇၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း ၶူၼ်ႉၶႂႃႉၶဝ်ႁွင်ႉဝႃႈ Allium ascalonicum L.

ၸုမ်းမူႇ (AMARYLLIDACEAE) လႄႈ ၸုမ်းယွႆႈ ALLIOIDEAE (ALLIACEAE)

ၽွၼ်းလီၽၵ်းမီႇႁူဝ်လႅင်ၸမ်ႉ။

1. ၸွႆႈႁႂ်ႈတူဝ်ၶိင်းဢုၼ်ႇ
2. ၸွႆႈႁႂ်ႈၵိၼ်ၶဝ်ႈဝၢၼ်
3. ပေႃးတူဝ်ၶိင်းယွမ် ၶေႃႉ ဢဝ်မဵတ်ႉမၼ်းတၢၵ်ႇႁႅင်ႈသေတူမ်ႈသေၵိၼ်ၼမ်ႉမၼ်း
4. ႁဵတ်းႁႂ်ႈလွင်ႈတွင်းမၢႆလီၶိုၼ်း
5. ၸွႆႈထႅမ်ပၼ်ႁႅင်းလိူတ်ႈ
6. ၸွႆႈထႅမ်ပၼ်ႁႅင်းႁူဝ်ၸႂ်
7. ၸွႆႈထႅမ်ပၼ်ႁႅင်းထၢတ်ႈၾႆး
8. ၸွႆႈတၢၼ်ႉantioxidant ဢၼုမုလ်းဢိသရႃႇ
9. ၸွႆႈႁႂ်ႈလိူတ်ႈလႆဝဵၼ်းလီ
10. ၸွႆႈၵေႈတၢင်းပဵၼ် ႁူဝ်းမဝ်း တႃလၢႆး ပဵၼ်လူမ်း တႃမိုတ်ႉ
11. ၸွႆႈလူတ်းယွမ်းလွင်ႈဢၼ်ၸၢင်ႈပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်ႁူဝ်ၸႂ်
12. ၸွႆႈလူတ်းယွမ်းလွင်ႈဢၼ်ၸၢင်ႈပဵၼ်တၢင်းပဵၼ် ၵႅၼ်ႇသႃႊ
13. ၸွႆႈလူတ်းCholesterol
14. ၸွႆႈၵမ်ၸၢတ်ႇပႅတ်ႈၶႆမၼ်းဢူၼ် (LDL)ဢၼ်ၸၢင်ႈၵိူတ်ႇပဵၼ်မႃးတၢင်းပဵၼ်ႁူဝ်ၸႂ်ႁိူတ်ႇဝၢႆး ၊ တုၶိတ ၊ လႄႈယႃပၼ်လႆႈသၢင်ၶႆမၼ်း(LDL)လႆႈ
15. ၸွႆႈလူတ်းယွမ်း ၶႆမၼ်းၼႂ်းသဵၼ်ႈလိူတ်ႈ ဢၼ်ၸၢင်ႈပဵၼ်မႃးတၢင်းပဵၼ်ႁူဝ်ၸႂ် လႄႈ တၢင်းပဵၼ်လိူတ်ႈၶိုၼ်ႈ
16. ၸွႆႈလူတ်းယွမ်းသၢင်ႉၼမ်ႉၻၢၼ် (ဝၢၼ်)ၼႂ်းလိူတ်ႈ
17. ၸွႆႈၵိုတ်းယင်ႉပၼ်လွင်ႈဢၼ်ၸၢင်ႈပဵၼ်မႃးတၢင်းပဵၼ်သဵၼ်ႈလိူတ်ႈတၼ်
18. ၸွႆႈၵႄႈတၢင်းပဵၼ်သူၼ်ႈတိၼ်ၼႃ
19. ၸွႆႈၵေႈပၼ်တၢင်းပဵၼ်တီႈတႃလႄႈ ယၢႆႈၶီႈတိူဝ်ႇၼႂ်းၵူင်ၶေႃး
20. ၵႄႈတၢင်းပဵၼ်ၼႂ်းသူပ်း (ပၢၵ်ႇ)
21. ၼမ်ႉၼႂ်းၽၵ်းမီႇလႅင် ဢဝ်ယွတ်ႇႁူ ၵႄႈ ၸဵပ်းၶိုၼ်ႈ ၵႅၼ်းလႆႈ
22. ၸွႆႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၸၢမ်
23. ၸွႆႈၵႄႈတၢင်းပဵၼ်ၵႂ်ႈ ပဵၼ်ၼမ်ႉ
24. ၵႄႈတၢင်းပဵၼ်တွင်ႉႁေႈ
25. ၸွႆႈႁႂ်ႈၽၢႆႈလူင်ဢွၵ်ႇလီ
26. ယွႆႈပၼ်တၢင်းၵိၼ်ၼႂ်းႁူင်းၶဝ်ႈလႆႈလီ
27. ၸွႆႈၶပ်ႈလူမ်းၼႂ်းသႆႈ
28. ၸွႆႈႁႂ်ႈယဵဝ်ႈသႂၢင်ႇလီ
29. ၸွႆႈၵႄႈလူမ်း
30. ၸွႆႈၶပ်းတိူၵ်ႇ
31. ၸွႆႈႁေႉၵင်ၵၢၼ်ၸပ်ႉၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ်
32. ၸွႆႈၵႄႈတၢင်းပဵၼ်ၸဵပ်းၵူႈမဵဝ်း
33. ၸွႆႈယႃၸဵပ်း ၊ သွႆႈႁူဝ်ၽၵ်းမီႇလႅင် လေႃးၼမ်ႉမၼ်းမၢၵ်ႇဢုၼ် လေႃးၵိူဝ် သေတူမ်ႈႁႂ်ႈလိူတ်ႇယဝ်ႉဢဝ်မူမ်ႇဝႆႉတီႈပဵၼ်ၸဵပ်းၼၼ်ႉ (ဝႆႉႁႂ်ႈဢုၼ်ႇ ၵတ်း ယဝ်ႉၸွင်ႇၵွႆႈဢဝ်မူမ်ႇတီႈၸဵပ်း)
34. ၸွႆႈၵႄႈႁွႆးၵမ်ႇ ႁွႆးၸမ်ႉ တၢင်ႈၼႂ်း
35. ပေႃးပဵၼ်ၶူမ်းၶၼ်း ဢဝ်ႁူဝ်ၽၵ်းလႅင်သွႆးသေလေႃးလဝ်ႈ ယဝ်ႉဢဝ်မူမ်ႇတီႈပဵၼ်ၶူမ်းပဵၼ်ၶၼ်း
36. ၸွႆၵႄႈၵွင်ႉ မႅင်းၵုင်ႇၵၢဝ်ၶူပ်း လႄႈမူင်ႈမႅင်းၶူပ်း ၊ ဢဝ်ႁူဝ်ၽၵ်းမီႇလႅင်ꩪုပ်ႉသေလေႃးယႃႈမွင်ႇ ယဝ်ႉဢဝ်တႃးသႂ်ႇတီႈႁိမ်းႁႆွးမူင်ႈမႅင်းၶူပ်း
37. မၢၵ်ႇမိတ်ႉၽၵ်းမီႇလႅင် တူမ်ႈၵိၼ်ၼမ်ႉမၼ်း မိူဝ်ႈမိူဝ်ႇၼိူဝ်ႉ
38. ၸွႆႈႁေႉႁၢမ်ႈပၼ်ၸိူဝ်ႉ Bacteria ၵူႈမဵဝ်း
39. ၸွႆႈၵႄႈမဝ်းၶမ် (ၵိၼ်လဝ်ႈၼမ်ႉပူၼ်ႉလႄႈမဝ်းၶမ်)
40. ၵႄႈၶီႇဢိူဝ်ႉ
41. ယႃတၢင်းပဵၼ် ၼႃႈသိဝ် ၼႃႈၽႃႈ ဢဝ်ႁူဝ်ၽၵ်းမီႇလႅင်ၽႃႇႁဵတ်းၶႅပ်း ယဝ်ႉဢဝ်တႃးႁိမ်းတီႈပဵၼ်
42. ၵႄႈၶူၼ်ႁူဝ်ႁူင်ႈ လႄႈၸွႆႈႁႂ်ႈသဵၼ်ႈၶူၼ်ႁူဝ်ၵႅၼ်ႇၶႅင်
43. ၸွႆႈႁႂ်ႈယိၼ်ႉၵႃႇမ တိူဝ်းၼမ်မႃး

Nutritional value of raw shallots per 100 g.

Shallots    72   calories

16.8 g      of   carbohydrates

7.87 g      of   sugar

3.2 grams of   fiber

0.1 g fat

2.5 grams of   protein

Vitamin B1 0.06 mg 5%

Vitamin B2 0.02 mg 2%

Vitamin B3 0.2 mg 1%

Vitamin B5 0.29 mg 6%

Vitamin B6 0.345 mg 27%

Vitamin B9 34 mcg 9%

Vitamin C 8 mg 10%

Elemental Calcium 37 mg 4%

Iron 1.2 mg 9%

Elemental Magnesium 21 mg 6%

Elemental manganese 0.292 mg 14%

Phosphorus 60 mg 9%

Elemental Potassium 334 mg 7%

Zinc 0.4 mg 4%

 ၽၵ်းမီႇႁူဝ်လႅင်ၼႆႉ သင်ဝႃႈၵိၼ်ၼမ် လႄႈ ၵိၼ်ယူႇၵူႈဝၼ်းၼႆၸိုင် ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးဢၢႆတူဝ်ၶိုၼ်ႇၼႆယဝ်ႉ။