မွၵ်ႇၼိဝ်ႉ

ၽႃႇသႃတႆး တူၼ်ႈမႆႉၼိဝ်ႉ ၊ မွၵ်ႇၼိဝ်ႉ

ၽႃႇသႃႇထႆး ႁွင်ႉ တူၼ်ငိဝ်ႉ ၻွၵ်ႇငိဝ်ႉ ต้นงิ้ว ดอกงิ้ว

မွၵ်ႇမၼ်းဢဝ်ၵပ်းၵိၼ်ၼမ်ႉၽိတ်ႉၽူး ၊ ဢဝ်ၵႅင်သႂ်ႇလေႃးၽၵ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ၽၵ်းၶဵဝ်ၵႅင် ၽၵ်းတီးတေႃးၵႅင်ၸႃႉၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။

သၢႆၽၼ်းတူၼ်ႈမႆႉၼဵဝ်ႉ တေမီးယူႇ(20)မဵဝ်း

ပဵၼ်မႆႉမဵဝ်းတူၼ်ႈယ်ႂႇသုင် ဢႃယူႉယိုၼ်း(1/200)ပီะၶိုၼ်ႈၼိူဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ မိူင်းဢၼ်မီးတူၼ်ႈမႆႉၼဵဝ်ႉ မိူင်းၵလႃး/ဢိၼ်းလေး မိူင်းဢိင်းၵလဵတ်ႈ မိူင်းၶႄႇ မိူင်းၵူဝ်းရီးယႃး မိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇ မိူင်းထႆး မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မျၢၼ်ႇမႃႇ ၼႂ်းမိူင်းတႆးၵေႃႈ မီးၼမ်တေႉ။

တေၸႅၵ်ႇၽေပဵၼ်ဝႆႉ ၼိူဝ်ႉမႆႉ(4)မဵဝ်း

1. တူၼ်ႈၼိူဝ်ႉမႆႉၼဵဝ်ႉၶၢဝ် မေႈတူၼ်ႈဢွၼ်ႇ မ်ႂမူၼ်းပွတ်း တူၼ်ႈတေဢွၵ်ႇသီၶဵဝ်ဢွၼ်ႇ ၼင်မၢင် ၼၢမ်ပွၵ်း ၊ ပွတ်း ၊ဢေႇ ၊ဢွၵ်ႇႁၢင်ႇႁီႈႁၢင်ႇႁၢႆး ပေႃးဢႃယူႉတူၼ်ႈလႆႈ(5-10)ပီะ ၼင်မႆႉတေဢွၵ်ႇသီမူၼ်ႇသူဝ်ႇႁူဝ်ႇ မွၵ်ႇပဵၼ်သီၶၢဝ်  မၢၵ်ႇ/ၽၵ်းလဵၵ်ႉသီၶဵဝ် ပေႃးႁႅင်ႈမႃးပဵၼ်ၶွၵ်ႇသီလမ် ၼုၼ်ႈၽုၺ်း။

2. တူၼ်ႈၼိူဝ်ႉမႆႉၼဵဝ်ႉလိူင် မေႈတူၼ်ႈသီၶဵဝ်ၸမ်ႉ တေၼုမ်ႇၼုတ်းဢူၼ်ႈဢွၼ်ႇ မ်ႂယ်ႂႇ တေဢမ်ႇပေႃးမီးၼၢမ် ၼၢမ်ပွၵ်း/ပွတ်း ၼင်မႆႉမၢင်သီၶဵဝ်ၸမ်ႉ တူၼ်ႈလဝ်းပုင်ႈၶိုၼ်ႈသုင် တူၼ်ႈယ်ႂႇ ပေႃးဢႃယူႉလႆႈ 5-20 ပီะ ၼင်မႆႉၵေႃႈယင်းၶဵဝ်လဝ်းမိုၼ်ႈလိုတ်ႉ" တေဢွၵ်ႇမွၵ်ႇပဵၼ်သီလိူင် မၢၵ်ႇ/ၽၵ်းယ်ႂႇသီၶဵဝ် ပေႃးႁႅင်ႈမႃးပဵၼ်ၶွၵ်ႇသီလမ် ၼိူဝ်ႉၼုၼ်ႈၽုၺ်းလီ။

3. တူၼ်ႈၼိူဝ်ႉမႆႉၼဵဝ်ႉလႅင် မေႈတူၼ်ႈတေဢွၵ်ႇသီၶဵဝ်ဢွၼ်ႇ တူၼ်ႈယ်ႂႇလႆႈ 6 လိူၼ် ၼင်မႆႉတေၼႃယဵၼ်းပဵၼ်လိူင်ၶႅမ်ႈ ၼၢမ်းသႅမ်း ၊ ၶႅင် ၊ လႅမ် ပေႃးတူၼ်ႈယ်ႂႇမႃးဢႃယူႉတူၼ်ႈ 5-20 ပီะ ၼင်မႆႉၵေႃႈပဵၼ်သီၶွၼ်ႇၼၢမ်သႅမ်း ၵိင်ႇတိူၼ်းထိုင်လ်ႂၵေႃႈ ၼၢမ်သႅမ်းထိုင်ၼၼ်ႈ တေဢွၵ်ႇမွၵ်ႇပဵၼ်သီလႅင် မၢၵ်ႇ/ၽၵ်းယ်ႂႇသီၶဵဝ် ပေႃးၶွၵ်ႇႁႅင်ႈမႃး ပဵၼ်ၶွၵ်ႇသီလမ် ၼိူဝ်ႉၼုၼ်ႈၽုၺ်းလီ ၸိုဝ်ႈတူၼ်ႈမႆႉၼဵဝ်ႉလႅင်ၼႆၼႆႉ ၼိူဝ်ႉမႆႉဢွၵ်ႇသီၶၢဝ် ႁွင်ႉၸွမ်းမွၵ်ႇသီလႅင်ၶႃႈ။

4. တူၼ်ႈၼိူဝ်ႉမႆႉၼဵဝ်ႉလမ် မေႈတူၼ်ႈတေဢွၵ်ႇသီ မူၼ်ႇ ၊ ၶွၼ်ႇ ၵႃႇၽီႇ ၼၢမ်လႅမ်ယၢဝ်း တူၼ်ႈတၢၼ်ႇၵိင်ႇၵွႆႈ သုင် 1 သွၵ်ႇၵူၺ်းၵေႃႈ ၼၢမ်ယၢဝ်း 2/3 ႁၵ်းမိုဝ်း ပေႃးတူၼ်ႈယ်ႂႇ1 - 20 ပီะ ၼၢမ်တေၶိုၼ်းဢွၵ်ႇၶွၵ်ႇ ၊ လွၵ်ႈၶၢပ်ႈ ၊ ပွၵ်း လူင်းၵႂႃႇ ၼၢမ်တဵမ်တူၼ်ႈ မွၵ်ႇပဵၼ်သီလႅင် မၢၵ်ႇ/ၽၵ်းတေလဵၵ်ႉသီၶဵဝ် ပေႃးၶွၵ်ႇႁႅင်ႈတေပဵၼ်သီၶွၼ်ႇ ၼုၼ်ႈမၢင်ၶႃႈ။

ၼ်ႂးၼင်ႇမႆႉၼဵဝ်ႉတင်းၼမ်ၼႆႉ မႆႉၼဵဝ်ႉတေပဵၼ်တူၼ်ႈ မီးဢူမုၼ်သုင် ၼိူဝ်ႉမႆႉၼဵဝ်ႉလမ်တေလမ်ၽိတ်းၸွမ်းလူၺ်ႈသၽႃႇဝမႆႉ တေမီးလွၼ်ႉ ၵႅၼ်ႇၶႅင် လိူဝ်သေပိူၼ်ႈ ဢဝ်ၸ်ႂႉတိုဝ်း ၶဝ်ႈဢသုင်းၼမ်တေႉ" ဢဝ်ႁဵတ်းပီႇၵူင်မၢင်ะသဵင်ၶႅမ်ႉ ဢဝ်ႁဵတ်းႁွၼ်း ၊ ပုင်ႇတွင်ႇ ၊ ပထၼႃး ဢဝ်ႁဵတ်းၶိူင်ႈႁႆႇတိုင်ႈတင်းၼမ်/တင်းလၢႆ ၶွၵ်း ၊ ၶႅၵ်းႁဵတ်း ၵၼ်းႁွၵ်ႇ ၵၼ်းလၢပ်ႇ ၵၼ်းမိတ်ႈ မႅင်းပူႈ တူဝ်တေႃႇ ၶွၵ်ႇဢုမ်ႈငႃးသိူဝ် လႅမ်ႈသမ်းၸၢတ်ႇၼမ်ႉမိုၵ်ႉ ႁၢင်ႈၵႃလူၼ်ႇ ၶွၼ်ႉတဝ်ႉပုင်ႇၼႃး/ရသေး ႁုၼ်ႇႁၢင်ႈၶုၼ်ၽီ ၼၢင်းၽီ ၶွပ်ႇႁၢင်ႈၽြႃး ႁုၼ်ႇႁၢင်ႈၽြႃး မၢၵ်ႇၼပ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉသေဢမ်ႇၵႃး ဢဝ်ၶဝ်ႈဢသုင်းႁဵတ်းလႆႈတင်းၼမ်တင်းလၢႆၶႃႈ။

မွၵ်ႇမႆႉၼဵဝ်ႉ ၵိၼ်လႆႈ ၵိပ်ႇၶွၵ်ႇ ႁဵတ်းၽုၼ်ႇ မၢၵ်ႇ ဢဝ်ႁဵတ်းၼုၼ်ႈ/ၼူၼ်းၵုၺ် တူၼ်ႈၼင်မႆႉဢဝ်ႁဵတ်းပဵၼ် ယႃႈယႃလီၶႃႈ ၊ မွၵ်ႇမၼ်း ဢဝ်တၢၵ်ႇလႅတ်ႇႁႂ်ႈႁႅင်ႈသေၵႅပ်းဝႆႉၵိၼ် ၽွင်းမိူဝ်ႈဢမ်ႇၸႂ်ႈၶၢဝ်းမွၵ်ႇၼိဝ်ႉၼႆၵေႃႈလႆႈၶႃႈ ၊ ၶၢဝ်းမွၵ်ႇၼိဝ်ႉပူင်ႇၼႆႉတေပဵၼ်ၶၢဝ်းလိူၼ်သီႇတႆးႁဝ်းလႄႈ ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈ ၶၢဝ်းလိူၼ်သီႇၼႆႉသမ်ႉပဵၼ်ၶၢဝ်းပွႆးၽြႃးလႄႈ ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းၶဝ်တေဢဝ်မွၵ်ႇၼိဝ်ႉၼႆႉလူႇၽြႃးယူႇယဝ်ႉ။

ၽွၼ်းလီမၼ်း

1. ၸွႆႈၵေႈတွမ်ႇၼမ်ႉလၢႆးၸဵပ်း
2. ၸႆွႈယႃပၼ်တၢင်းပဵၼ်ၼႂ်းႁူင်းၶဝ်ႈၸဵပ်း ( ပိူၵ်ႇလႄႈတူၼ်ႈ)
3. ၸွႆႈၵေႈ တၢင်းပဵၼ်တွင်ႉႁေႈ တွင်ႉၼွင်ႇ (ပိူၵ်ႇလႄႈတူၼ်ႈ)
4. ပဵၼ်ယႃထႅမ်ႁႅင်းၵမ်ႉတူဝ် (ႁၢၵ်ႈမၼ်း)
5. ပဵၼ်ယႃလိူတ်ႈၸၢင် (ယၢင်မၼ်း)
6. ပဵၼ်ယႃႁေႉၵင်ႈတၢင်းပဵၼ်ၵႅၼ်ႇသႃႇ (မိတ်ႉႁူၺ်ႇမၼ်း)
7. ၸွႆႈႁႂ်ႈလိူတ်ႈလူမ်းလႆလိုၼ်ႈလႆႈလီ (ပိူၵ်ႇလႄႈတူၼ်ႈမၼ်း)
8. ၸွႆႈယႃပၼ်တၢင်းပဵၼ်လိူတ်ႈၶိုၼ်ႈ (ပိူၵ်ႇၼႆႉၼိဝ်ႉလႅင် ဢဝ်ၼင်မၼ်းတူမ်ႈသေၵိၼ်ၼမ်ႉမၼ်း)
9. မွၵ်ႇၼိဝ်ႉ ဢဝ်ႁဵတ်းပဵၼ်ယႃၵေႈၽိတ်ႉၵွင်ႉလႆႈလီ (မွၵ်ႇ)
10. ၼၢမ်မၼ်းႁဵတ်းပဵၼ်ယႃၽျႅတ်ႈၼၢဝ် လူတ်းမႆႈတၢင်းၼႂ်း (ၼၢမ်)
11. ႁဵတ်းပဵၼ်ယႃၵေႈ ၶႂ်ႈတူၼ်ႉၶႂ်ႈႁၢၵ်ႈ ( ပိူၵ်ႇလႄႈတူၼ်ႈ) တူမ်ႈၵိၼ်ၼမ်ႉမၼ်း
12. ၸွႆႈယႃပၼ်တၢင်းပဵၼ်ၸဵပ်းၼႂ်းၵူင်ၶေႃး မႂ်မၼ်း)
13. ၸွႆႈၵေႈလိမ်ႇ ၵွၼ်ႈၼိူဝ်ႉလိမ်ႇ ၊ ၼိူဝ်ႉၼင်လိမ်ႇ (တူၼ်ႈလႄႈၼင်မၼ်း)
14. ၸွႆႈၵေႈလိမ်ႇမုၵ်ႇလိူတ်ႈ (မွၵ်ႇလႄႈယၢင်မၼ်း)
15. ၸွႆႈၵေႈတၢင်းပဵၼ်လိမ်ႇၶီႈပဵၼ်လိူတ်ႈ (မွၵ်ႇလႅင်မၼ်း)တူမ်ႈသေဢဝ်ၼမ်ႉမၼ်းသႂ်ႇလေႃးၵိူဝ်ဝၢၼ်သေၵိၼ်ဝၼ် သၢမ်ပွၵ်ႈ 
16. ပဵၼ်ယႃယဵဝ်ႈသႂၢင်ႇ (မွၵ်ႇလႄႈႁၢၵ်ႈမၼ်း)
17. ၸွႆႈၵေႈတၢင်းပဵၼ် လိူတ်ႈတူၵ်း ( ၼင် ၊ ႁၢၵ်ႈ၊ မွၵ်ႇ ၊ မၢၵ်ႇ မၼ်း)
18. ၸွႆႈၵေႈတၢင်းပဵၼ်ၼႂ်းတႆ ( ဢဝ်ၼင်မႆႉၼိဝ်ႉလႅင် တၢၵ်ႇလႅတ်ႇႁႂ်ႈႁႅင်း ယဝ်ႉတူမ်ႈၶိုဝ်ႇၵိၼ်ၼမ်ႉမၼ်း
19. မၢၵ်ႇဢွၼ်ႇ ၼုမ်ႇ မၼ်းၸွႆႈမေးပၼ်တၢင်းပဵၼ်ၸဵပ်းၼႂ်းၼႆ (မၢၵ်ႇဢွၼ်ႇဢၼ်တုၵ်ႉၼုမ်ႇမၼ်းၼၼ်ႉ)
20. ၸွႆႈလၢင်ႉပၼ်ၼမ်ႉလိူင် ( ယၢင်မၼ်း)
21. ၸွႆႈႁၢမ်ႈလိူတ်ႈ (မွၵ်ႇ ၊ ႁၢၵ်ႈ ၊ ၼင် ၊ ယၢင်မၼ်း)
22. ပဵၼ်ယႃႈယႃၸဵပ်း ( ပိူၵ်ႇၼင် လႄႈ ပိူၵ်ႇႁၢၵ်ႈမၼ်း)
23. ႁဵတ်းပဵၼ်ယႃၽီလႆႈ ဢဝ်မႂ်ယွတ်ႈၼုမ်ႇမၼ်းၼူတ်ႈသေမူမ်ႇဝႆႉတီႈတုမ်ႇၽီ ( မႂ် ယွတ်ႈမၼ်း)
24. ၸွႆႈယႃပၼ်ႁွႆးတုမ်ႇၽီယဵၼ်း ( ၼင် ႁၢၵ်ႈ မွၵ်ႇမၼ်း)
25. ၸွႆႈၵေႈၽိတ်ႉၵွင်ႉၸွမ်းႁွႆႈၸဵပ်းယဵၼ်း ( မႂ် လႄႈၼၢမ်မၼ်း)
26. ၸွႆႈၵေႈၽီမီးၼွင် (မွၵ်ႇမၼ်း) 
27. ဢဝ်ၼင်မၼ်းတူမ်ႈၼမ်ႉသေ လၢင်ႉႁွႆးၸဵပ်း (ၼင်မၼ်း)
28. ပဵၼ်ယႃတၢင်းပဵၼ်ၸွမ်းၽိဝ်ၼိူဝ်ႉၼင် ( မၢၵ်ႇမၼ်း)
29. ၸွႆႈၵေႈတၢင်းပဵၼ်ၶူမ်းၵၢႆးလႆႈ (မွၵ်ႇမၼ်း)
30. ၸွႆႈၵေႈတၢင်းပဵၼ်တုမ်ႇဢွၵ်ႇၸွမ်းၽိဝ်ၼိူဝ်ႉၼင် တုမ်ႇႁူဝ်ၶၢဝ်မီးၼွင် ဢၼ်ၵႆႉဢွၵ်ႇၸွမ်းတိၼ်ၸွမ်းမိုဝ်း ၸွမ်းၼိဝ်ႉမိုဝ်း ( မႂ်မၼ်း)
31. ၸွႆႈၵေႈ ၵွင်ႉငူးလႆႈၵူႈမဵဝ်း(ႁၢၵ်ႈ မႂ် မၢၵ်ႇ မၼ်း)
32. ႁဵတ်းပဵၼ်ယႃၸဵပ်းလႆႈ (မွၵ်ႇႁႅင်ႈမၼ်း)
33. ႁဵတ်းပဵၼ်ယႃႁွႆးၸမ်ႉ ၵမ်ႇ မၢၼ်ႉလႆ (မႂ်ႁႅင်ႈ မႂ်လိပ်း)
34. ႁဵတ်းယႃတႃးၸဵပ်းၼမ်ႇမႆႈလူၵ်ႈလႆ (မွၵ်ႇမၼ်း)
35. ၸွႆႈၵေႈသဵၼ်ႈဢဵၼ်ၸဵပ်းလႆႈ(ၼင်မၼ်း)
36. ၸွႆႈၵေႈတၢင်းပဵၼ်တၢႆၽၢၵ်ႇ တုၶိတ လႆႈ (ၼင်မၼ်း)
37. ၸႂ်ႉပဵၼ်ယႃၵူၼ်ႉယႃၶိုၼ်ႈ (ဢဝ်မႂ်မၼ်းၸေႈၼမ်ႉတူမ်ႈသေဢၢပ်ႇ)
38. မဵတ်ႉၼႂ်းမၢၵ်ႇမၼ်းၼၼ်ႉၸႂ်ႉႁဵတ်းပဵၼ်ယႃၽူဝ်မေးလႆႈ (မဵတ်ႉၼႂ်းမၢၵ်ႇမၼ်း)
39. ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်ႁၼ်ဝႃႈၼႂ်းမွၵ်ႇၼိဝ်ႉလႅင်ၼႆႉၸွႆႈၵိုတ်းယင်ႉပၼ်တၢင်းပဵၼ်ဢဵတ်သ်ႇလႆႈဝႃႈၼႆ

မွၵ်ႇၼဵဝ်ႉ မီးထၢတ်ႈ mangiferin လႄႈ တေၸွႆႈႁေႉၵင်ႈပၼ် ရေႃးၵႃႇ ယဵဝ်ႈဝၢၼ် လိူတ်ႈဝၢၼ် ၵႅၼ်ႇသႃႇတဝ်ႈၼူမ်း ၶိုၼ်ႈ" မူၺ်ႈ ၸဵပ်းၸွမ်းလုပ်ႇၵပ်းလုပ်ႇတေႃႇ ဢဝ်မွၵ်ႇမႃးသ်ႂႇၼ်ႂးငွႆးတူမ်ႈၵိၼ်ၶႃႈ။

ၵိပ်ႇမွၵ်ႇၼိဝ်ႉ။ တေၸွႆႈႁေႉၵင်ႈပၼ် တၢင်းပဵၼ် တွင်ႉႁေႈ တွင်ႉဢိဝ်ႈ ႁူင်းၶဝ်ႈၸဵပ်း ဢဝ်မႃးတူမ်ႈၵိၼ်ၶႃႈ။

မ်ႂမႆႉၼိဝ်ႉ။ တေမီးထၢတ်ႈၵတ်း ၵႄႈ ႁွႆးၸမ်ႉ ႁွႆးမၢၼ်ႉ ၼမ်ႉလိူတ်ႇလူၵ်ႈ ဢဝ်မႃးတမ်မိပ်ႇဢဝ်ၼမ်ႉမၼ်းတႃးပၼ်ၶႃႈ။

ယၢင်မႆႉၼိဝ်ႉ။ ဢၼ်ဢွၵ်ႇမႃးတီႈၼင်မႆႉၼၼ်ႉ တေပဵၼ်ယႃႈယႃႁႅင်း တေၸွႆႈၵမ်ႉထႅမ်ပၼ် ႁႅင်းတူဝ်ၶႃႈ.။

ၼင်ပိူၵ်ႇမႆႉၼိဝ်ႉ။ ဢဝ်မႃးသူၺ်းတႃးၼႃႈ ၼႃႈမွင်လႅတ်ႇၽတ်ႉ ၵႄႈၽႃႈ ၵႄႈသဵဝ် ပဵၼ်တုမ်ႇၽီ ဢွၵ်ႇၼမ်ႉမၢၼ်း/ဢွၵ်ႇၼွင် တႃးၵႅတ်ႇဝႆႉယဝ်ႉ တူမ်ႈၵိၼ် ဝၢႆးၵိၼ်ၶဝ်ႈ (1/2)ၵွၵ်းၶႃႈ။

ၼိူဝ်ႉမႆႉၼိဝ်ႉ။ လိူတ်ႈဢမ်ႇမၢၼ် ႇ/ ဢမ်ႇလီ လိူတ်ႈၶိုၼ်ႈ(သွေးတိုး) ႁႂ်ႈထၢၵ်ႇဢဝ်မႆႉမၼ်းမႃးတူမ်ႈသ်ႂႇလေႃး ၵိူဝ်ဝၢၼ် လႄႈ ၵိူဝ် ၵိၼ်ပၼ် ဝၢႆးၵိၼ်ၶဝ်ႈယဝ်ႉ1 ၵွၵ်း 1 ဝၼ်း 3 ၵွၵ်း မဵတ်ႉလိူတ်ႈတေၸႅတ်ႈၸၢင်ႇလီၶႃႈ။

ပေႃးတေမႃးတႅၵ်းၼိူင်းၵၼ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈ လႄႈ ၵူၼ်းၼႂ်းဝဵင်းၸိုင် ပၢႆးယူႇလီၶဝ်တေဢမ်ႇၽဵင်ႇမိူၼ်ၵၼ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈၶဝ်တေမီးပၢႆးယူႇလီတဵမ်ထူၼ်ႈလိူဝ်သေၵူၼ်းမိူင်းဝဵင်းယူႇ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈၶဝ်ၵိၼ်ယူႇၸွမ်းသၽႃႇဝ လႄႈ လႆႈၵိၼ်ၽၵ်းဢၼ်ဢွၵ်ႇၸွမ်းၾိင်ႈသၽႃႇဝယဝ်ႉ 

ၽၵ်းလႄႈ မွၵ်ႇမၢၵ်ႇႁၢၵ်ႈႁူဝ်ဢၼ်ဢွၵ်ႇၸွမ်းၾိင်ႈသၽႃႇဝၼၼ်ႉမၼ်းမီးၽွၼ်းလီၼမ်လိူဝ်သေၽၵ်းမွၵ်ႇမၢၵ်ႇႁၢၵ်ႈႁူဝ် ဢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈဢဝ်ၼႆယူႇ။

ၽိုၼ်ဢၢင်ႈဢိင် เอกสารอ้างอิง

ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์.  "งิ้ว".  อ้างอิงใน: หนังสือพรรณไม้สวนพฤกษศาสตร์สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ เล่ม 1.  [ออนไลน์].  เข้าถึงได้จาก: www.qsbg.org.  [7 ม.ค. 2014].

การดำเนินงานสวนพฤกษศาสตร์โรงเรียน โรงเรียนดาราพิทยาคม.  "งิ้ว, งิ้วบ้าน, งิ้วหนาม".  [ออนไลน์].  เข้าถึงได้จาก: www.drpk.ac.th.  [7 ม.ค. 2014].

ไทยรัฐออนไลน์.  "งิ้ว เป็นอาหารมีสรรพคุณและประโยชน์".  (นายเกษตร).  [ออนไลน์].  เข้าถึงได้จาก: www.thairath.co.th.  [7 ม.ค. 2014].

ศูนย์ข้อมูลกลางทางวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม.  "ต้นงิ้ว วัดห้วยหลาด อำเภอรัตภูมิ".  [ออนไลน์].  เข้าถึงได้จาก: www.m-culture.in.th.  [7 ม.ค. 2014].

Samuel, A.J.S.J., Kalusalingam, A., Chellappan, D.K., Gopinath, R., Radhamani, S., Husain, H. A., Muruganandham, V., Promwichit, P. 2010. Ethnomedical survey of plants used by the orang asli in kampong bawong, Perak, West Malaysia. Joutnal of Ethnobiology and Ethnomedicine. 6:5

ลานธรรมจักร.  "ต้นงิ้ว วิมานฉิมพลีของนางกากี".  [ออนไลน์].  เข้าถึงได้จาก: www.dhammajak.net.  [7 ม.ค. 2014].

องค์การอุตสาหกรรมป่าไม้.  "ดอกงิ้ว สมุนไพรไทย แคลเซียมสูง รักษาสารพัดโรค".  [ออนไลน์].  เข้าถึงได้จาก: www.fio.co.th/p/magazine_fio/files/5503.pdf‎.  [7 ม.ค. 2014].

ภูมิปัญญาอภิวัฒน์.  "สมุนไพรเปลือกงิ้วต้มกินแก้ไตพิการ".  (สมหวัง วิทยาปัญญานนท์).  [ออนไลน์].  เข้าถึงได้จาก: www.budmgt.com.  [7 ม.ค. 2014].

รักบ้านเกิด.  "การใช้งิ้วแดงรักษาโรคความดันโลหิตสูง".  (บรรทม จิตรชม).  [ออนไลน์].  เข้าถึงได้จาก: www.rakbankerd.com.  [7 ม.ค. 2014].

โครงการเผยแพร่ข้อมูลทรัพยากรชีวภาพและภูมิปัญญาท้องถิ่นบนพื้นที่สูง สถาบันวิจัยและพัฒนาที่สูง (องค์กรมหาชน).  "Kapok tree".  อ้างอิงใน: หนังสือชื่อพรรณไม้แห่งประเทศไทย (เต็ม สมิตินันทน์).  [ออนไลน์].  เข้าถึงได้จาก:eherb.hrdi.or.th.  [7 ม.ค. 2014].

ระบบฐานข้อมูลทรัพยากรชีวภาพและภูมิปัญญาท้องถิ่นของชุมชน สำนักงานพัฒนาเศรษฐกิจจากฐานชีวภาพ (องค์การมหาชน).  "งิ้วแดง".  (ฉันท์ฐิตา ธีระวรรณ).  อ้างอิงใน: thrai.sci.ku.ac.th/node/1694.  [ออนไลน์].  เข้าถึงได้จาก: www.bedo.or.th.  [7 ม.ค. 2014].

หนังสือพจนานุกรมสมุนไพรไทย  (วิทย์ เที่ยงบูรณธรรม).

สมุนไพรดอตคอม.  "งิ้วแดง".  (manji).  [ออนไลน์].  เข้าถึงได้จาก: www.samunpri.com.  [7 ม.ค. 2014].

คณะนิติวิทยาศาสตร์ โรงเรียนนายร้อยตำรวจ.  "มารู้จัก... ต้นงิ้ว กันเถอะ".  [ออนไลน์].  เข้าถึงได้จาก: forensic.rpca.ac.th/pdf/bombax.pdf.  [7 ม.ค. 2014].