ပိုၼ်းၸၢႆးၸိူင်းႁၢၼ်

 ႁူပ့်ထူပ်းတွင်ႈထၢမ် ၸၢႆးၸိူင်းႁၢၼ် မိူဝ်ႈပီႊ 2011

 ယွၼ့်ပိူဝ်ႈဝႃႈ ၵၢၼ်လိၵ်ႈလၢႆးတႆးႁဝ်း ႁၼ်ၶိုၼ်ႈၶၵ့်မႃးလႄႈ ၵဵဝ်ႇလိူၺ်ႈပၢႆးမွၼ်းလႂ် ၽႃသႃႇၾိင်ႈယဵၼ်ႇငႄႈလႂ်ၸိူဝ်းၼႆ့ မီးၵူၼ်းၶႂ်ႈႁူ့ၶႂ်ႈငိၼ်းမႃးတင်းၼမ်။ မိူၼ်ၼင်ႇ မီးလွင်ႈၵၢၼ်တွင်ႈ ထၢမ်ပိုၼ်းတူဝ် မေႃႁွင့်ၽဵင်း၊ မေႃႇတႂ်ႇ၊ ၽူႈၵတ့်ၶႅၼ်ႇလိၵ်ႈလၢႆး၊ ၽူႈလူင့်လႅၼ်ႇၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆ့ ပဵၼ်လွင်ႈတၢင်းဢၼ်လီသူၼ်ၸႂ်ၼၼ့်ဢၼ်ၼိူင်ႈ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ တေႃႈလဵဝ် ပဵၼ်ၽွင်းတိုၵ့်ယၢင်ႈ ၶိုၼ်ႈၼႃႈယူႇတိၵ်းတိၵ်းလႄႈ ယွၼ်းၶႂ်ႈဢဝ်လွင်ႈ မေႃၵႂၢမ်းၸိူဝ်းၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်ႊၼၼ့် ဢုပ်ႇၶႆႊၼေဢွၼ်တၢင်း။ ပူၼ့်မႃးပႆႇႁိုင် (12.12.2011) ၸၢႆးၸိူင်းႁၢၼ် လႆႈမႃးၽႅဝ်ထုင့်မၢဝ်းသေ ႁွင့်ၽဵင်းၵႂၢမ်းပၼ် တီႈ ၼႂ်းပၢင်ႊပွၺ်းဝၼ်းၵိူတ်ႇၸဝ်ႈသြႃႇၼရၼႃႇထ ၼၼ့်လႄႈ တူဝ်တႅၼ်းမွၵ်ႇမႂ်ႇ ဢၼ်ပဵၼ် ၸၢႆးမႅတ်ႈဢွင်ႇ လႄႈ ၸၢႆးၶိူဝ်းမၢဝ်း ၸင်ႇလႆႈၵႂႃႇတွင်ႈထၢမ် သိူၵ်ႈၶိူဝ်းပၢႆးမွၼ်း ၸၢႆးၸိူင်းႁၢၼ် ယူႇယဝ့်။

ၸိုဝ်ႈ “ၸၢႆးၸိူင်းႁၢၼ်” ၼႆ့ ပဵၼ်ၸိုဝ်ႈၸဵမ်မိူဝ်ႈလဵၵ့်ႁႃ့?

 ၸိုဝ်ႈမိူဝ်ႈလဵၵ့်တႄ့ “ၸၢႆးၸေႃးႁၢၼ်ႇ”၊ ၽႅဝ်ၼႂ်းပၢႆးမွၼ်းမႃးၵေႃႈ ပဵၼ်မႃး “ၸၢႆးၸိူင်းႁၢၼ်” ဢေႃႈ။

သူၼ်ၸႂ်လွင်ႈပၢႆးမွၼ်းမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈၸူဝ်ႊၶူပ်ႇ မွၵ်ႈၵႃႊႁိုဝ်?

 တေပဵၼ်မိူဝ်ႈၶႃႈယူႇ ၸၼ့်ၼိူင်ႈၸၼ့်သွင် တီႈလၢႆးၶႃႈၼၼ့်ယဝ့် ႁွင့်ၵႂၢမ်းလဵၼ်ႈမႃး၊ ၵူၺ်းၵႃႊ ဢမ်ႇႁူ့ဝႃႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇလႆႈၸႂ်ၸိူင့်ႁိုဝ်၊ ဢမ်ႇမီးၽႂ်ၵေႃႈယဝ့် ပေႃးၵူၼ်းလူင်ပၼ်ငိုၼ်းၼႆတႄ့ ဝတ့်ၵႂၢမ်းၼေၶဝ်တိၵ်းတိၵ်းယဝ့် တိုၼ်းဢမ်ႇဢၢႆသႄႈ။

တႄႇမိူဝ်ႈလႂ်သေ သမ့်လႆႈၶဝ်ႈ ၼႂ်းၶႂၢင်ႇၽူႈသူင်ၸႂ်ပၢႆးမွၼ်းမႃး?

 မိူဝ်ႈၽႅဝ်ၸၼ့်ႁူၵ်း၊ လႆႈၶၢႆ့ၵႂႃႇၶိုၼ်ႈႁူင်းႁဵၼ်းတီႈသီႇပေႃ့ၼၼ့် ၸင်ႇၶဝ်ႈၶႂၢင် ၽူႈသူင်ၸႂ်ပၢႆးမွၼ်း မႃးဢေႃႈ။

ဢၼ်မေႃႁွင့်ၵႂၢမ်းမႃးၼႆ့ ၸွင်ႇလႆႈႁဵၼ်းသွၼ်မႃး?

 ဢမ်ႇမီး၊ ၵူၺ်းၵႃႊ လႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းမႃးႁၢင်းၵွၺ်းတႄ့ ၼမ်ဢိူဝ်ႈ။

လွင်ႈႁွင့်ၽဵင်း လႄႈ ႁၵ့်သႃပၢႆးမွၼ်းၼႆ့ တိုၼ်းမီးယိၼ့်မၼ်းမႃးႁႃ့ ဢမ်ႇၼၼ် သူင်ႁွင့်ၽဵင်းလႄႈ ၸင်ႇပဵၼ်ႁၵ့်သႃပၢႆးမွၼ်းႁႃ့?

 ယိၼ့်မၼ်းတႄ့ မီးမႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈၽႅဝ်သီႇပေႃ့ၼၼ့်ၶႃႈယဝ့်။  ႁႃးမီးဢူၺ်းၵေႃ့ မိူၼ်ၼင်ႇၸၢႆးယီႊၵွၼ်းၶဝ် မီးယိၼ့်ႁၵ့်ၶိူဝ်းၼင်ႇၵၼ်။ ပေႃးလၢတ်ႈၵႂၢမ်းတႆး တေလႆႈလၢတ်ႈၽဵၼ်ႈၽဵၼ်ႈ၊ ပေႃးလၢတ်ႈၶူၼ်းလေႃးၵႂၢမ်းပိူၼ်ႈၼႆ ထိုင်တီႈ ဢဝ်တႃမိုဝ်းႁမ်းၵၼ်ၵွၼ်ႇ။ မီးယိၼ့်သူင်ၾိင်ႈတႆး၊ သူင်ၵႂၢမ်းတႆးမႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈၼၼ့်ဢေႃႈ။

ၸွင်ႇမီးလွင်ႈတၢင်းသေလွင်ႈ ဢီးသူၼ်းႁႂ်ႈပဵၼ်ႁွင့်ၵႂၢမ်းမႃး?

 တီႈဝဵင်းသီႇပေႃ့ၼၼ့် မီးပွၺ်းၵၼ်ႇတေႃးၶူးမေႃ ၵူႊပီႊ။ ၽွင်းၼၼ့် မီးဢူၺ်းၵေႃ့ၶဝ် ၵႂႃႇႁွင့်ၵႂၢမ်း Key မၼ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇၶဝ်ႈ။ ၵူၼ်းတွၺ်ႇတိုင်ႈၶဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇၸီ့ၼေပၼ်ႁဝ်းသေဢိတ်း။ ႁဵတ်းၼၼ်သေ ယႃႇဝႃႈတေၸၢၼ်ႈလွင်ႈႁွင့်ၵႂၢမ်းလႃႈ၊ ယင်းႁဵတ်းႁႂ်ႈယိၼ့်ၶႂ်ႈႁွင့်ၵႂၢမ်း တိူဝ်းႁႅင်းမႃးဢေႃႈ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼၼ်လႄႈ ဝၢႆးၼႆ့မႃး ၸင်ႇလႆႈသႂ်ႇဝႃႈ ၸၢႆးၸိူင်းႁၢၼ်-သီႇပေႃ့ ၼႆယဝ့်၊ ၵွပ်ႈဝႃႈ မီးၵုၼ်းမုၼ်ၶဝ်ၸိူဝ်းၼၼ့် ဢီးသူၼ်းလႄႈ ၸင်ႇပဵၼ်ႁွင့်ၵႂၢမ်းမႃးလူးၼေႃႈ။ ႁဵတ်းၼၼ်သေ ၵႂၢမ်းတႆးၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးၽႂ်ႁွင့်။ ၶႃႈသမ့်ၶႂ်ႈႁွင့်ၵႂၢမ်းတႆး။ တႃႇပီႊၼိူင်ႈ ဢမ်ႇလႆႈၶဝ်ႈ။ ၼႂ်းၵႃႊ ၵူၼ်း 35 ၵေႃ့ၼၼ့် 15 ၵေႃ့ တႄ့ယူႇတၢင်းလင်ဢိူဝ်ႈ ၸၼ့်မၼ်းၼၼ့်။ ၵူၼ်းႁွင့်ၶဝ်ႈ Key မၼ်းမီးမွၵ်ႈ 10 ၵေႃ့။ ၶႃႈႁဝ်းတႄ့ Key ၵေႃႈဢမ်ႇၶဝ်ႈ Bar ၵေႃႈဢမ်ႇမႅၼ်ႈသေ တူၵ်းပႅတ်ႈထႅင်ႈ ပီႊၼိူင်ႈ။ ၶႂ်ႈၶူဝ်ဝႆ့ၼင်ႇၵဝ်ႇ လႆႈၽိုၼ့်မႃး ၸဵမ်ပႃႈတႂ်ႈသုၼ်(-0) ပုၼ့်ၵွၼ်ႇဢိူဝ်ႈ။

မိူဝ်ႈၼၼ့် ပဵၼ်ၸၼ့်သူင်ႁွင့်ၵႂၢမ်းလၢႆႊလၢႆႊၵွၺ်းႁႃ့၊ ၽဵင်းၵႂၢမ်းၸိူဝ်းၼႆ့လူး တႄႇမိူဝ်ႈလႂ်သေ မီးၵၢင်ၸႂ်ၶႂ်ႈတႅမ်ႈမႃး?

 မိူဝ်ႈၼၼ့် ၶႃႈမီးဢူၺ်းၵေႃ့ ၵေႃ့ၼိူင်ႈ ၸိုဝ်ႈမၼ်းဝႃႈ “ၵျေႃႇလႂိၼ်ႇ” သဵင်ႈၵႂႃႇတီႈ မိူင်းသူႈယဝ့်။ ၼႂ်းၸၼ့်ႁဝ်း မိူဝ်ႈပၢၼ်ၼၼ့် မၼ်းတွၺ်ႇတိင်ႇၶႅၼ်ႇသေပိူၼ်ႈယဝ့်။ ၶႃႈဢဝ်ပၢႆးဝူၼ့်ႁၢင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ႁႃသဵင်သေမိူဝ်းပၼ်မၼ်းသႂ်ႇလွၵ်း၊ မၼ်းၵေႃႈဢမ်ႇမေႃသႂ်ႇ၊ ၶွင်မၼ်းၵေႃႈ ပဵၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵွၺ်းလူးၼေႃႈ ဢၢႆႇတီႇယိူဝ်ႇ တႃႇတေဢွၵ်ႇပၼ်ၵေႃႈ မၼ်းဢမ်ႇၸၢင်ႊဢွၵ်ႇ။ ၶႃႈယၢမ်ႈပၼ်မၼ်း သႂ်ႇပၼ်သၢမ်သီႇႁူဝ်၊ ဢမ်ႇလႆႈသေႁူဝ်။ (ၶူဝ်သေ)

တႄႇမိူဝ်ႈလႂ်သေ သမ့်လႆႈၶိုၼ်ႈႁွင့်ၽဵင်းမႃးၶႃႈ?

 ပၢင်ႊႁွင့်ၵႂၢမ်းတီႈႁူင်းႁဵၼ်းတႄ့ ၶႃႈဢမ်ႇလႆႈႁွင့်။ ပဵၼ်မိူဝ်ႈပွၺ်းသၢင်ႇၵၢၼ်းၵၼ်ႇထိၼ်ႇ တီႈပွၵ့်ၵၢတ်ႇ၊ ဝဵင်းသီႇပေႃ့ၼၼ့် ၶႃႈတႄႇႁွင့်ၵႂၢမ်းၼိူဝ်ၶဵင်ႇ။ မိူဝ်ႈၶႃႈၵႂႃႇၽိုၵ်းတီႈၶဝ်ၼၼ့် ၶႃႈၽိုၵ်းၵႂၢမ်းမၢၼ်ႊ “မႁႃႇသၢၼ်ႇတူႇ” ၼၼ့်ဢိူဝ်ႈ။ ၵွပ်ႈဝႃႈ ပေႃးပဵၼ်ၵႂၢမ်းတႆးၼႆ ၶဝ်ဢမ်ႇပေႃးၶႂ်ႈပၼ်ၽိုၵ်း၊ ၶဝ်ဝႃႈ ၵႂၢမ်းတႆးၼႆ့ ဢမ်ႇမီးတီႈပွင်ႇသင်။ ၽိူဝ်ႇၶႃႈ ၵႂႃႇႁွင့်ၼိူဝ်ၶဵင်ႇၵေႃႈ ၶႃႈႁွင့်ၾၢႆႇတႆးဢိူဝ်ႈ။

သမ့်ဝူၼ့်လႆႈၸိူင့်ႁိုဝ်သေ ပဵၼ်ႁွင့်ၵႂၢမ်းတႆး?

 ၶႃႈဝူၼ့်ဝႃႈ ၵူၼ်းၼႂ်းဝဵင်းသီႇပေႃ့ၼႆ့ ပီႈၼွင့်တႆးႁဝ်း မီးပဵၼ်ပႅတ်ႇသိပ်းဝၢၵ်ႈ (80%) လိူဝ်လိူဝ်။ ၵွပ်ႈဝႃႈ ဢမ်ႇမီးၶဝ်ႈတမ်ငႃးလမ် လႄႈ ၸင်ႇဢမ်ႇမီးၵူၼ်းၶုၵ်းၸႂ်လႆႈ တၢဝ်းၵိၼ်ၵွၺ်း။ သင်မီးသေ ၵေႃ့ၵေႃ့ႁဵတ်းပၼ်သေ ဢၢႆႊႁွမ်ၶဝ်ႈၶူႈလင်ႊမႃးၼႆၸိုင် တေတွင့်မႆႈမႃးယူႇၵွၺ်း။ ပေႃးႁႃးႁွင့်ၵႂၢမ်းတႆးၼႆ ႁဵတ်းႁိုဝ်ၵေႃႈ တေမီးၵူၼ်းၶႂ်ႈထွမ်ႇယူႇၼႆ ၸင်ႇပဵၼ်ႁွင့်ၵႂၢမ်းတႆးဢိူဝ်ႈ။ ပေႃးၶႃႈႁွင့်ၵေႃႈ တႅၵ်ႇတႄ့ဢိူဝ်ႈ။ ယိူင်းဢၢၼ်းလဵၵ့်လဵၵ့် ဢၼ်ပၼ်ႁႅင်းၶႃႈမႃးၼၼ့် ႁဵတ်းႁႂ်ႈၽူႈႁွင့်ၵႂၢမ်းမၢၼ်ႊၶႅၼ်ႇၶႅၼ်ႇၶဝ် ဢဝ်သူးပၼ်ၶႃႈမႃးၵွၼ်ႇ။

မိူဝ်ႈတႅမ်ႈၽဵင်းၵႂၢမ်း “မႁႃႇသၢၼ်ႇတူႇ” ၼၼ့် ၸွင်ႇမီးယိူင်းဢၢၼ်း တႃႇဢိတ်ႇဢွၵ်ႇၶႅပ်းႁႃ့?

 ဢမ်ႇမီးၶႃႈ။ ၵွပ်ႈဝႃႈ ၵႂၢမ်းၾၢႆႇမၢၼ်ႊၼၼ့် မီးဝႆ့ၼႂ်းၵေႊတႆးၵေႃ့ ၶႃႈတင်းၼမ်လႄႈ ပဵၼ်တႅမ်ႈမႃးၵွၺ်း။ ၵႂၢမ်း “ၾိင်ႈငႄႈလႄႈပီႊမႂ်ႇ” ၼၼ့်ၵေႃႈ တေႃႈၼၼ်ယဝ့်။ ဢမ်ႇမီးယိူင်းဢၢၼ်းတႃႇတေ ဢဝ်သႂ်ႇၼႂ်းၶႅပ်းၵႂၢမ်းၵွၺ်း။ ၵူၺ်းၵႃႊ တႄႇဢဝ်ၼၼ့်မႃး ယိၼ့်ၶႂ်ႈတႅမ်ႈၽဵင်းၵႂၢမ်းၵေႃႈ ၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈမႃးတိၵ်းတိၵ်းဢိူဝ်ႈ။ ၶႃႈၵေႃႈ တႄႇတႅမ်ႈၵႂၢမ်း Copy ၾၢႆႇမၢၼ်ႊ၊ ၾၢႆႇဢင်းၵိတ့် ပႅင်ႈၼင်ႇၶႃႈ တၢဝ်းၶိုတ့်လႆႈၼၼ့်ဢိူဝ်ႈ။

မိူဝ်ႈၽွင်းၼၼ့် ၸွင်ႇၶတ်းၸႂ် တေဢွၵ်ႇၶႅပ်းၵႂၢမ်းႁိုဝ်?

 (ၶူဝ်သေ) မိူဝ်ႈၽွင်းၼၼ့် ၶႃႈလႆႈ ၵႃႊၶဝ်ႈမုၼ်း ၼိူင်ႈဝၼ်း 400 ၊ ၶႃႈၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးငိုၼ်း။ ႁႃးလႄႈၸၢႆးယီႊၵွၼ်း ၸဵမ်ၸုမ်းတႆး ဢၼ်ၶွင်ႁဝ်း ဢူၺ်းၵေႃ့ၵၼ် ၸဵတ်းပႅတ်ႇၵေႃ့ တုမ်ႊၶွၼ်ႈၵၼ်ဝႆ့ၼၼ့် မႃးတုမ်ႊငိုၼ်းၵၼ်ဢိူဝ်ႈ။ ၽႂ်မီးၵႃႊႁိုဝ်ၵေႃႈ မႃးသႂ်ႇဢိူဝ်ႈ။ ၶိုၼ်းႁွင့်ဢဝ်ၵူၼ်းဢၼ်မေႃႁႆႇတီႈႁူင်းႁဵၼ်းၼၼ့် မႃးတွၺ်ႇတီႈႁိူၼ်းသေၽိုၵ်း၊ တၼ်းၽိုၵ်းယဝ့်ၶိုင်ႈၶႅပ်းၼိူင်ႈ။ ဢမ်ႇပႆႇလႆႈတၼ်းၵႂႃႇ ယိမ်ၸၢၵ်ႈ တိုၵ့်ၽိုၵ်းၵီႇတိူဝ်ႇၵွၺ်း၊ ငိုၼ်းပေႃးသဵင်ႈၵႂႃႇယဝ့်။ ၶႃႈၵေႃႈ လႆႈထွမ်ႇၶႅပ်းရီႇႁႃႇသိူဝ်ႇ(ၶႅပ်းၽိုၵ်း) မၼ်းၼၼ့်လၢႆႊလၢႆႊၵွၺ်းယဝ့်။ မိူဝ်ႈၵႂႃႇတီႈၸၢၵ်ႈတီ့သေ ၸၢမ်းတွၺ်ႇၼၼ့်ၵေႃႈ ပႆႇတၼ်းလႆႈဢတ်း တိုၵ့်ၶဵၼ်ႇၸၼ်ၶဵင်ႈ Key သေ ဢဝ်သဵင်ႈၵႂႃႇဝၼ်းၼိူင်ႈၵွၼ်ႇ။ လႆႈၵွၺ်မႃး ပဵၼ်သၢမ်သီႇပွၵ်ႈယဝ့်။ 

ၽွင်းၼၼ့် ၸၢႆးၸိူင်းႁၢၼ် ယႂ်ႇၶၢဝ့်ၵႃႊႁိုဝ်?

 တိုၵ့်ၶိုၼ်ႈႁူင်းႁဵၼ်း ၸၼ့်ႁူၵ်းၸၼ့်ၸဵတ်းၵွၺ်းၶႃႈ။

ဢၼ်မႃးဢတ်းၶႅပ်းၼၼ့်လူး?

 ပူၼ့်မႃးႁိုင်ယဝ့်ၶႃႈ။  ၽွင်းၶႃႈတိုၵ့်ၶိုၼ်ႈႁူင်းႁဵၼ်းယူႇၼၼ့် ပေႃႈသမ့်မႃးသဵင်ႈပႅတ်ႈလႄႈ ၶႃႈလႆႈဢွၵ်ႇႁူင်းႁဵၼ်း။ ယဝ့်ၵေႃႈ ၵွပ်ႈလွင်ႈတၢင်းလၢႆပိူင်သေ လႆႈၽၢတ်ႇႁိူၼ်းၽၢတ်ႇယေး ၵႂႃႇႁႃၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး၊ ထိုင် 1997 မႃးၵွၼ်ႇ ၶႃႈၸင်ႇလႆႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇ။

မီးတိုဝ့်တၢင်းၸိူင့်ႁိုဝ်သေ လႆႈဢတ်းမႃး?

 မိူဝ်ႈၸၢႆးထုင့်လႅင်းသႂ် တိုၵ့်မီးၼၼ့်ဢိူဝ်ႈၼေႃႈ၊ ၸဵမ်ၸၢႆးဢွၼ်ႇလႅင်းသႂ်ႁေ၊ ၸၢႆးလိူၼ်ၶမ်းႁေ ၶဝ်တေၵႂႃႇဢတ်းၵႂၢမ်း “ပႂ့်ႁပ့်ၼွင့်တႂ်ႈတူၼ်ႈမွၵ်ႇၵွၼ်” ၼၼ့် ၶႃႈၵေႃႈ ပၼ်ၵႂၢမ်းၶႃႈၵႂႃႇမူတ်းမူတ်းဢိူဝ်ႈ။ ၶႃႈၸူမ်းၼႃႇလႄႈ ယင်းလဵင့်ၶဝ်ႈၶဝ်ၵွၼ်ႇ။ လိၵ်ႈဢၼ် ၸၢႆးလိူၼ်ၶမ်း တႅမ်ႈပၼ်ၶႃႈၼၼ့် ယင်းတိုၵ့်မီးဝႆ့တေႃႇမိူဝ်ႈလဵဝ်။ မၼ်းၵေႃႈႁူမ်ၸူမ်းယူႇ လွင်ႈဢၼ်မၼ်းလႆႈတိုဝ်းၵႂၢမ်းၶႃႈ သွင်သၢမ်ႁူဝ်ၼၼ့်။ ၽိူဝ်ႇပၼ်မၼ်းၵႂႃႇယဝ့်ၵေႃႈ ၶႃႈလႆႈဢွၵ်ႇၵႂႃႇမိူင်းထႆးဢိူဝ်ႈ။ ၶႃႈၵေႃႈ မွင်းထွမ်ႇၵႂၢမ်းဢၼ်ၶႃႈတႅမ်ႈၼၼ့်ယူႇ။ ၶႂ်ႈႁူ့ဝႃႈ ၵႂၢမ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇတႅမ်ႈၼၼ့် ၽူႈႁွင့်ၵႂၢမ်းၶဝ် ဢဝ်ၵႂႃႇႁွင့်သေ တေပဵၼ်ႁိုဝ်မႃးၼႆၼၼ့်ၵွၺ်း၊ ယိၼ့်မၼ်းတႄ့ ထူၼ်ႈသုတ်းယဝ့်။ ဢၼ်ၶႂ်ႈၸိုဝ်ႈသဵင်လိုဝ်းလင်ႊတႄ့ ဢမ်ႇမီးၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၽွင်းၼၼ့် ၶႃႈလုၵ့်တီႈမႄႈသၢႆသေ မႃးႁႃသိုဝ့်ၶႅပ်းၵႂၢမ်း တီႈႁၢၼ့်မိဝ်းသိၵ့်တႆး။ ၵႂႃႇႁႃထၢမ် ၶႅပ်းၵႂၢမ်းၸၢႆးလိူၼ်ၶမ်းဢွၵ်ႇပႆႇဢွၵ်ႇၼႆ ပဵၼ်သီႇႁႃႈပွၵ်ႈ။ ႁဵတ်းသင် မႂ်းမႃးထၢမ်ၶႅပ်းၵႂၢမ်း “ၸၢႆးလိူၼ်ၶမ်း” ယူႇတိၵ်းတိၵ်း၊ ပႃးၵႂၢမ်းၶႃႈဢိူဝ်ႈၼႆသေ ဢဝ်ပီႈဢၢႆႈႁၢၼ့်မိဝ်းသိၵ့်တႆးလႄႈၶႃႈ ႁူ့ၸၵ်းၵၼ်ၵႂႃႇဢိူဝ်ႈ။ ၵွပ်ႈဝႃႈ ၶႃႈၵႆ့ၵႂႃႇတီႈမၼ်း ပဵၼ်သီႇႁႃႈပွၵ်ႈလူးၼေႃႈ။ ၽိူဝ်ႇဢွၵ်ႇမႃးၵေႃႈ မၼ်းလၢတ်ႈဝႃႈ ၵႂၢမ်းဢၼ်မႂ်းတႅမ်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇႁၢင်ႊႁၢႆ့ၼင်ႇၵဝ်ႇလူး ပေႃးၸိူင့်ၼၼ် ႁဝ်းၵေႃႈ ၶႂ်ႈႁဵတ်းၼင်ႇၵဝ်ႇဢိူဝ်ႈ။ ၸၢႆးၸိူင်းႁၢၼ် မီးၵႂၢမ်းသင်လၢႆလၢႆၼႆသေ ထၢမ်ၶႃႈ။ ၶႃႈၵေႃႈ တွၺ်ႇတိင်ႇသေ ႁွင့်ၾၢၵ်ႇပၼ်ၶဝ်ဝႆ့ဢိူဝ်ႈ။ ဝၢႆးၼၼ့် ၶႃႈသမ့်ႁၢႆၵႂႃႇတၢင်းၵဵင်းမႂ်ႇ ပဵၼ်ပီႊသွင်ပီႊ။ ၶဝ်ၵေႃႈႁႃၶႃႈ ယူႇၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ပေႃးဝႃႈထူပ်းၵၼ်ၵေႃႈ ဢုပ်ႇလွင်ႈၶိူဝ်းတေဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းၶႅပ်းၵႂၢမ်းယဝ့်သေ ပေႃးၽွမ့်ၸႂ်ၵၼ်ယဝ့်ၵေႃႈ ၶဝ်ၸင်ႇမိူဝ်းႁပ့်ၶႃႈတီႈၸဵင်းမႂ်ႇဢိူဝ်ႈ။ မိူဝ်ႈၼၼ့် ၶႃႈပေႃးမီးၵၢၼ်သုၼ်ႇတူဝ်ဝႆ့ တီႈၸဵင်းမႂ်ႇယဝ့်၊ ၶဝ်သမ့်ၶိုၼ်းမိူဝ်း ယႃ့ယိၼ့်ႁႃးဢိူဝ်ႈ။ ထဝ်ႈၵႄႇႁဝ်း ဢၼ်ပဵၼ်ပေႃႈလဵင့်မႄႈလဵင့် သေလၢႆႊႁဝ်း ပေႃးႁႆႈဢိူဝ်ႈ။ ႁဵတ်းၼၼ်သေ လႆႈမႃးဢွၵ်ႇၶႅပ်းၵႂၢမ်း တင်းၸၢႆးလူင်းတိပ့်ယဝ့်။

ဢွၵ်ႇၶႅပ်းမၢႆၼိူင်ႈၼႆ့ ပဵၼ်ပီႊလႂ်၊ ၸိုဝ်ႈၶႅပ်းၵႂၢမ်းၼၼ့် ႁွင့်သင်။ ပဵၼ်ၵႂၢမ်းၸိူင့်ႁိုဝ်လၢႆလၢႆ?

 1997 ၶႃႈယူဝ့်၊ ၶႃႈၵေႃႈ ဢမ်ႇပေႃးတွင်းလီ။ ၸိုဝ်ႈၶႅပ်းတႄ့ “သၢဝ်သၢမ်ၸဵင်ႇၶမ်း” ဢေႃႈ။ ပႃး Copy ၵႂၢမ်းထႆး မွၵ်ႈ သွင်သၢမ်ႁူဝ်၊ ၼွၵ်ႈသေၼၼ့် ပဵၼ်သဵင်ၶွင်တူဝ်။

ဢၼ်ဢွၵ်ႇယဝ့်မႃးၼၼ့် ၶႅပ်းၵႂၢမ်း လႄႈ ၽဵင်းၵႂၢမ်း တင်းသဵင်ႈ မီး ၵႃႊႁိုဝ်ယဝ့်။ တိုၵ့်ၶပ်းၶိုင်ဝႆ့ၸိူဝ်းၼႆ့ ၸွင်ႇမီး?

 ၶႅပ်းၵႂၢမ်းတႄ့ မီး 7 ၶႅပ်းယဝ့်၊ ၽဵင်းၵႂၢမ်းတႄ့ ဢၼ်တႅမ်ႈဢွၵ်ႇမႃးၼၼ့်တေမီး မွၵ်ႈ 200 ႁူဝ် လိူဝ်လိူဝ်ယဝ့်ၶႃႈ။ ဢၼ်တိုၵ့်ၶပ်းၶိုင်တႄ့ မီးယူႇ တႃႇသွင်ၶႅပ်း၊ ၵူၺ်းၵႃႊ ပႆႇဢွၵ်ႇၵွၼ်ႇ။

ဢၼ်ၸၢႆးၸိူင်းႁၢၼ်ႁဝ်း ဢဝ်ယိၼ့်ႁၵ့်၊ ယိၼ့်ၶုၺ့်ႁၼ်သေ သႂ်ႇၸႂ်သႂ်ႇၶေႃးတႅမ်ႈမႃးၼၼ့် တေပဵၼ်ႁူဝ်လႂ်?

 ၵမ်ႈပႃႈၼမ်ၶႃႈယဝ့်။ (ၶူဝ်သေ) တေႃႈၼင်ႇ “လၵ့်ႁၵ့်သၢဝ်ထုင့် မၢဝ်း” ၵေႃႈ ပဵၼ်တူဝ်ထူပ်းၶႃႈဢိူဝ်ႈၼႃ။ “ၼွင့်လၢဝ်သႅင်”၊ “တၢင်းႁၵ့်ပုၼ်ႈတႃႇသူ” ၸိူဝ်းၼႆ့ တင်းၼမ်ဢိူဝ်ႈ။

ဢၼ်လႆႈၸႂ်သေပိူၼ်ႈသုတ်း ပဵၼ်ႁူဝ်လႂ်?

 “တူၼ်ႈႁႅင်ႈဢမ်ႇမီးႁူမ်ႈ” ဢေႃႈ။ မၼ်းပဵၼ်လွင်ႈတုမ့်တိူဝ့် ၼႂ်းပၢၼ်ပဵၼ်တေ့တေ့သေဢမ်ႇၵႃး Arrange မၼ်းၵေႃႈ ပဵၼ်တၢမ်တူဝ်ၶႃႈႁဵတ်းဢေႃႈ။

ဢၼ်ၵႂၢမ်းၸၢႆးၸိူင်းႁၢၼ် ဢဝ်ၵႂၢမ်းပၢၼ်ၵဝ်ႇ လႄႈ ပၢၼ်မႂ်ႇမႃးလေႃးၵၼ်သေႁွင့်ၼၼ့် လႆႈဢၢႆႇတီယိူဝ်ႇမၼ်းမႃးၸိူင့်ႁိုဝ်?

 ဢေႃႈ လႆႈတီႈပီႈယွတ်ႈမိူင်းလၢတ်ႈၼေ လွင်ႈဝႃႈ “လေးၽိဝ်ႇ” ၶဝ် တေႁဵတ်းၵႂၢမ်းၸိူင့်ၼၼ်။ ၽွင်းၼၼ့် ၵႂၢမ်းလေးၽိဝ်ႇ ႁူဝ်ၼၼ့်(လေးဖြူ-လိပ်ပြာ) ပႆႇဢွၵ်ႇ၊ ပီႈၼၢင်းသူၺ်ႇၵျႃႇ ဢၼ်တေၵႂႃႇႁွင့်ပၼ်ၼၼ့် ၵပ်းသိုပ်ႇတီႈပီႈယွတ်ႈမိူင်းလႄႈ ၸင်ႇလႆႈႁူ့သေ ပီႈယွတ်ႈမိူင်းပၼ်တၢင်းၶႆႈၸႂ်ၽွင်ႈလႄႈ ၸင်ႇပဵၼ်ႈႁဵတ်းမႃးဢေႃႈ။

မိူဝ်ႈတႄႇ လႆႈၶဝ်ႈၼႂ်း Studio ၼၼ့် ၼႂ်းၵၢင်ၸႂ် ပဵၼ်ၸိူင့်ႁိုဝ်ဝႆ့?

 ၼမ်ဢေႃႈ။ လၢႆးႁွင့်ၵႂၢမ်းၵေႃႈဢမ်ႇႁူ့၊ Key မၼ်းၵေႃႈဢမ်ႇမေႃၸွမ်းလီ၊ ဢူၺ်းၵေႃ့ဢၼ်ပူၵ်းမိုဝ်းၼႄၼၼ့် မိုဝ်းသမ့်ပေႃးၶႂ်ႈၶႂၵ်းဢိူဝ်ႈ။ ၵႂၢမ်းႁူဝ်လဵဝ်ၵွၺ်း ၶႃႈဢတ်းပဵၼ် သၢမ်ဝၼ်းၵွၼ်ႇ။ 

ၾၢႆႇႁႆႇတိုင်ႈၸိူဝ်းၼႆ့လူး ၸွင်ႇလႆႈႁဵၼ်းမႃး?

 မိူဝ်ႈၶႃႈ တိုၵ့်ၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းတီႈသီႇပေႃ့ၼၼ့် မီးၸုမ်းၸၢႆးဢွင်ႇမိၼ့်ၶဝ် မိူဝ်ႈလဵဝ် မၼ်းတေမႃးမီးတီႈဝဵင်းပၢင်ႇသၢႆးယူဝ့်။ မၼ်းႁႆႇတိင်ႇၶႅၼ်ႇၼႃႇ၊ ၽွင်းၼၼ့် ႁႃးၵႂႃႇၼင်ႈထွမ်ႇၶဝ်ႁႆႇတိင်ႇႁွင့်ၵႂၢမ်း တႂ်ႈသဝ်လၵ်းၾႆးၾႃ့ၵူႊၶမ်ႈဢိူဝ်ႈ။ ႁဵတ်းၼၼ်သေ ၶဝ်ၸႂ့်ၵႂႃႇသိုဝ့်ပူ့ၵေႃႈ ၵႃႊလႆႈလႅၼ်ႈၵႂႃႇသိုဝ့်မႃးပၼ်။ ပေႃးငိၼ်းၵႂၢမ်းဢၼ်လႆႈၸႂ်ၵေႃႈ ၶႃႈယုမ့်ယူႇၸုတ်းၵုတ်း။ တိင်ႇၵေႃႈ ၶဝ်ဢမ်ႇသွၼ်ပၼ်ၶႃႈ။ ႁဵတ်းၼၼ်သေ ၸၢႆးယီႊၵွၼ်းဢေးလူၶႃႈလႄႈ မၼ်းဢဝ်ၵႃႊၸွမ်းၵႃးမၼ်းႁွမ်သေ သိုဝ့်တိင်ႇမႃးပၼ်ၶႃႈလုၵ်ႈၼိူင်ႈ။ Key မၼ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇမေႃယိပ်း။ သၢႆမၼ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇႁူ့လၢႆးၶဵၼ်ႇ။ ႁဵတ်းၼၼ် ပေႃးၸၢႆးဢွင်ႇမိၼ့်ၶဝ် လိုဝ်ႈႁွင့်ၵႂၢမ်းၼၼ့် ယွၼ်းထၢမ်တူၺ်း လၢႆးတဵၵ်းလွၵ်းမၼ်းသေ မႃးၽိုၵ်းဢဝ်ႁၢင်းၵွၺ်း။ တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ် ႁႂ်ႈတွၺ်ႇဢၼ်လႂ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇလႅၼ်ႇၼင်ႇၵဝ်ႇၶႃႈ။ (ၶူဝ်သေ)

လွင်ႈၾၢႆႇႁွင့်ၵႂၢမ်းလူး?

 မိူဝ်ႈၸဝ့်တႄ့ ၽၢႆႇၼွၵ်ႈလႄႈ ၶႃႈထၢင်ႇဝႃႈၶႃႈၵတ့်ယဝ့်။ ၶႃႈႁွင့်လႆႈယဝ့်။ ၽိူဝ်ႇၶဝ်ႈၼႂ်း Studio ၵႂႃႇၼႆ ဢီႈသင်ၵေႃႈမၼ်း ပိူင်ႈလႄႈ ႁွၺ်းဝႃႈမၼ်းယၢပ်ႇၼႆ ၸင်ႇႁူ့ဢိူဝ်ႈ။ တေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆ့ ၶႃႈယင်းတိုၵ့်ႁူ့ၸွမ်း လွင်ႈၸုတ်ႈယွမ်း ၶႃႈယူႇၵွၺ်း။ 

လႆႈႁၼ် ၸၢႆးၸိူင်းႁၢၼ် ႁဝ်း ႁွင့်ၽဵင်းၵႂၢမ်း Rock မႃး သၢမ်သီႇႁူဝ် လႄႈ ၸွင်ႇမီးယိူင်းဢၢၼ်း ႁွင့်ၽဵင်းတၢင်ႇယၢင်ႇႁိုဝ်?

 မီးဢေႃႈ။ မိူၼ်ၼင်ႇ 3/4 ၼႆ့ ၶႃႈဢမ်ႇမီးသေႁူဝ်၊ 6/8 ၸိူဝ်းၼႆ့ ၵေႃႈၶႂ်ႈႁဵတ်းယူႇၶႃႈ။ ၶႃႈတိုၵ့်လဵပ်ႈႁဵၼ်းယူႇၶႃႈ။ ၵွပ်ႈဝႃႈ ၶႃႈၶႂ်ႈႁူ့ ထိုင်တီႈၸိူဝ့်ၾၼ်းမၼ်းၶႃႈဢေႃႈ။

ႁၼ်ထိုင်လွင်ႈ လမ့်ၶိုၵ့်(Quality) ၽဵင်းၵႂၢမ်းတႆးႁဝ်းၸိူင့်ႁိုဝ်?

 လွင်ႈၼႆ့ မိူဝ်ႈၶႃႈလႆႈၵႂႃႇၽႅဝ် တီႈမိူင်းၵွၵ်ႇ လႄႈ တီႈၸဵင်းမႂ်ႇသေ လႆႈၵႂႃႇႁၼ်ႁွင်ႈဢတ်းသဵင်ပိူၼ်ႈၼၼ့် ၶႃႈလႆႈၵႂႃႇႁၼ်မႃး၊ ပိူၼ်ႈလႆႈ ဢတ်းသဵင်းၸိူင့်ႁိုဝ်၊ ပိူၼ်ႈလႆႈၶတ်းၸႂ်ၸိူင့်ႁိုဝ်၊ တင်းႁဝ်းသမ့် ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်ၸိူင့်ႁိုဝ်ၼႆ လွင်ႈၶဝ်ႈၸႂ်ၼိူဝ်ပၢႆးမွၼ်းလႄႈ လွင်ႈၶဝ်ႈၸႂ်ၼိူဝ်ၽဵင်းၵႂၢမ်းၼႆ့ မွၵ်ႈသၢမ်သိပ်းဝၢၵ်ႈ(30%) ၵွၺ်းၵေႃႈ ႁဝ်းယင်းပႆႇၶိုတ်းလႆႈၵွၼ်ႇၶႃႈ။

ၼင်ႇႁၢင်ႊ ဢမ်ႇယၢမ်ႈလႆႈႁၼ် ၸၢႆးၸိူင်းႁၢၼ် ႁွင့်ၵႂၢမ်းၵူပ့်ၼေႃ?

 မီးဢေႃႈ။ ပဵၼ်ၶႅပ်းထဵပ့် ႁွင့်ၸွမ်းၼၢင်းလႃၼူၼ်းႁူဝ်ၼိူင်ႈဢိူဝ်ႈ။ ၵွပ်ႈဝႃႈ ၵေႃ့ဢၼ်တေမႃးႁွင့်ၵႂၢမ်းၵူၼ်းၸၢႆးၼၼ့် ဢမ်ႇႁွင့်လႆႈ လႄႈ လႆႈႁွင့်ၸွၺ်ႈထႅမ်။ ဢမ်ႇတၼ်းလႆႈဢွၵ်ႇ VCD ။

တွၼ်ႊတႃႇ ၸိူဝ်းသႅၼ်းႁုၼ်ႈမႂ်ႇ ဢၼ်တေယၢင်ႈၶဝ်ႈၼႂ်းပၢႆးမွၼ်းမႃး ၼၼ့် ၶႅၼ်းတေႃႈ ၶႆႊၼႄ လွင်ႈတူဝ်ထူပ်း လႄႈ လွင်ႈတေလႆႈလႃႊႁႅၼ်းဝႆ့ၸိူဝ်းၼၼ့် ဢိတ်းၼိူင်ႈ?

 ၼိူင်ႈ- တေလႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းတီႈတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ၊ တူၺ်းတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ႁႂ်ႈၸႅင်ႈလႅင်းၵွၼ်ႇ။ တေလႆႈ ႁတ်းထတ်းသၢင်မႄးၶိုၼ်းတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ။ တေလႆႈလိူၵ်ႈသဵၼ်ႈတၢင်း ဢၼ်သဵင်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တေထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ။ Rock ၊ Pop  ၊ Hip Hop ႁိုဝ် တေလႆႈလိူၵ်ႈလီလီ။ တေလႆႈႁတ်းၽိုၵ်းႁွင့်ၵႂၢမ်း၊ မိူၼ်ၼင်ႇၶႃႈၼႆ့ ႁွင့်ၼႂ်းႁၢၼ့်မႃး တႃႇၸဵတ်းလိူၼ်ၵွၼ်ႇဢေႃႈ။ သွင်- လဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်းၵႂၢမ်း တႅတ်ႈတႅတ်ႈၼႅတ်ႈၼႅတ်ႈ၊ ၵႂၢမ်းႁူဝ်ၼႆ့ လူဝ်ႇလႆႈႁူ့ၶေႃႈမၼ်း၊ တီႈပွင်ႇမၼ်းၸႅင်ႈလႅင်း၊ ပေႃးႁူ့ဝႃႈ ၵႂၢမ်းၼၼ့် ယိူင်းဢၢၼ်းၵႂႃႇတၢင်းတူၵ်းၼႆ တေလႆႈႁူ့လွင်ႈတၢင်းတူၵ်းပဵၼ်ဢီႈသင်ၼႆ ၸင်ႇၸၢင်ႊသႂ်ႇယိၼ်းမၼ်းသေ ႁွင့်ဢိူဝ်ႈ။ ၵူၼ်းထွမ်ႇမၼ်းၵေႃႈ ၸင်ႇၸၢင်ႊပွင်ႇၸွမ်းလႆႈဢိူဝ်ႈ။ ၵွပ်ႈၼႆ ၶႂ်ႈပၼ်သဵၼ်ႈတၢင်းၶဝ်ဝႃႈ လဵပ်ႈႁဵၼ်းႁႂ်ႈထိုင်တီႈလႄႈ ႁတ်းထတ်းသၢင်ၶိုၼ်းတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇလႄႈ၊ ပေႃးတေဢွၵ်ႇၶႅပ်းၵႂၢမ်း ႁႂ်ႈဢူၺ်းၵေႃ့ထတ်းသၢင်ၸွၺ်ႈ ၸင်ႇတေလီယဝ့်။

ၶႂ်ႈသင်ႇထိုင်ပီႈၼွင့် ပၼ်ႁႅင်းၸၢႆးၸိူင်းႁၢၼ် ၸိူင့်ႁိုဝ်?

ၸိူဝ်းဢၼ် ထွမ်ႇၵႂၢမ်းၶႃႈမႃးတႃႇသေႇလႄႈ ၸိူဝ်းတိုၵ့်ႁႃထွမ်ႇငိၼ်းလႄႈ ၸိူဝ်းၼွၵ်ႈၶိူဝ်း ဢၼ်ၵွၺ်းၸၢင်ႊထွမ်ႇသဵင်လမ်ႇၵွၺ်းၼၼ့်ၵေႃႈ ၶႃႈယိၼ်းၸူမ်းၶွပ်ႈၸႂ်တေ့တေ့ၶႃႈ။ ၸူဝ်ႊၶၢဝ်းတၢင်းပၢႆးမွၼ်းၶႃႈႁဝ်း ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆ့တႄ့ ၼင်ႇၵႃႊၶႃႈပွင်ပဵၼ်လႆႈ ၶႃႈတေၶတ်းၸႂ်ၵႂႃႇယူႇ။ ဢၼ်ၶႃႈ ၶတ်းၸႂ်မႃး ၶၢဝ်းတၢင်း 15 ပီႊမႃးၼႆ့ ၶႃႈဢဝ်ၵုၼ်းမုၼ်ၼိူဝ် ပီႈၼွင့်ပၼ်ႁႅင်းၶဝ်တႄ့တႄ့ၶႃႈ။

လိူၺ်ႈလွင်ႈၶႅပ်းပွမ်ၼႆ့ႁၼ်ထိုင်ၸိူင့်ႁိုဝ်?

 ပီႈၼွင့်ၽူႈပၼ်ႁႅင်းၶႅပ်းပွမ်ၶဝ်ၼေႃႈ သင်ဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇႁၵ့်ၸိူဝ့်ၶိူဝ်းၸႅတ်ႈၸၢင်ႇတေ့ယူႇၼႆ ထုၵ်ႇလီႁတ်းယိုၼ်ႈမႅင်ႇ၊ သိုဝ့်ထွမ်ႇၶႅပ်းငဝ်ႈတိုၼ်း ဢၼ်ပဵၼ်ၽူႈႁွင့်ၵႂၢမ်းတႆးႁဝ်းဢိူဝ်ႈ။ ငိုၼ်းၸိူဝ်းၼၼ့် သင်ဝႃႈ ၶဝ်လႆႈၵႂႃႇၵေႃႈ  ၶဝ်တေၵႂႃႇႁွင့်ၵႂၢမ်းၶိုၼ်းၵွၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ။ သင်ဝႃႈ တေပဵၼ်မႃး ၽူႈႁွင့်ၵႂၢမ်းတႆးဢိုပ်းၶဝ်ႈၼႆ ပိူၼ်ႈတေသေ့ၼေးတႆး၊ ယႃႇပေၼႅတ်ႈဝူၼ့်ဝႃႈ ႁႂ်ႈၵႂၢမ်းတႆး ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်ၵွၼ်ႇ တေႃႈၵွၺ်း ႁၼ်ပိူၼ်ႈသေ့ၼေး ၽူႈႁွင့်ၵႂၢမ်းတႆးႁဝ်းမႃးၼၼ့် ပီႈၼွင့်ႁဝ်းၶဝ်တေထိုင်ၸႂ်ၵႃႊႁိုဝ်။ လွင်ႈၶႅပ်းပွမ်ၼႆ့ ပေႃးပီႈၼွင့်ႁဝ်းၶဝ် ထႅမ်ၵၼ်မွတ်ႇၵွၼ်ႇ မၼ်းၸင်ႇတေၸၢင်ႊႁၢႆ။ 

ၸၢႆးၸိူင်းႁၢၼ်ႁဝ်း ပၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်း မႃးတွင်ႈထၢမ်ၼၼ့် ပဵၼ်ဢၼ်ယိၼ်းၸူမ်းတေ့။

 ၶႃႈၵေႃႈ ယိၼ်းၸူမ်းယူႇၶႃႈ။ မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ။