လၢႆးႁဵတ်းၽၵ်းသူမ်ႈယၼ်ႈ

ႁူပ်ႉထူပ်းတွင်ႈထၢမ် လၢႆးႁဵတ်းၽၵ်းသူမ်ႈ တီႈယႃႊထႅၼ်ႊ၊ ပွၵ်ႉၵွင်းၼွင်၊ ဝဵင်းမူႇၸေႊ

 ၵႂၢမ်းတႆးႁဝ်းမီးဝႆႉ ‘ၸဝ်ႈဢမ်ႇယွင်ႈၶွင်ဢမ်ႇၵႃႊ” ဝႃႈၼႆ။ တၢင်းၵိၼ်ဢၼ်ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇၼႆႉ ဢမ်ႇၵွၺ်းဝႃႈ ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇၼႂ်းတူင်ႇဝဵင်းႁဝ်း ပႃးၸဵမ် ၼႂ်းမိူင်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈမိူင်းမၢၼ်ႊ လႄႈတင်းဢၼ်ပဵၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်း မိူင်းၸႃႇပၢၼ်ႇ၊ မိူင်းသိင်ႊၵၽူဝ်ႊ လႄႈ မိူင်းႁွင်ႇၶွင်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ တင်းလႆႈငိၼ်းဝႃႈ မီးၽၵ်းသူမ်ႈယႃႊထႅၼ်ႊ ယူႇဝႃႈၼႆ။ ပိူဝ်ႈၼႆ မူႇၸုမ်းၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇမွၵ်ႇမႂ်ႇ ၸင်ႇလႆႈၵႂႃႇထိုင်တီႈႁိူၼ်း ‘ယႃႊထႅၼ်ႊ’ သေ လႆႈတွင်ႈထၢမ် ‘လၢႆးႁဵတ်းၽၵ်းသူမ်ႈၽဵတ်း’ ႁႂ်ႈပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ် လႆႈႁူႉၵႂႃႇၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈၵႂႃႇတွင်ႈထၢမ်တီႈ ၼၢႆးလွၺ်ႊဝၢဝ်းငိုၼ်းထႅၼ်ႊ ႁိုဝ် ယႃႊထႅၼ်ႊ ၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ ယႃႊထႅၼ်ႊၼႆႉ ႁဵတ်းၽၵ်းသူမ်ႈၵွၺ်းဢမ်ႇၵႃး လွင်ႈႁဵတ်းထူဝ်ႇၼဝ်ႈမွင်ႊ၊ ထူဝ်ႇၽူးၽဵတ်း၊ ႁူဝ်ၸၢဝ်ႇထိူဝ်ဝ်ႉမွင်ႊ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်ႊတေႉတေႉ။ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၵေႃႈ တိုၵ်ႉယူႇတီႈႁိူၼ်းမၼ်း ပွၵ်ႉၵွင်းၼွင်၊ ဝဵင်းမူႇၸေႊသေ ႁဵတ်းၼႃႈၵၢၼ် မွင်ႊၽၵ်းသူမ်ႈဝႆႉယူႇ။

ၸိုဝ်ႈယႃႊႁဝ်းၼႆႉ ယၢမ်ႈလႆႈငိၼ်းမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈလႂ်ယဝ်ႉ ၵူၺ်းၵႃႊ ၸိုဝ်ႈယႃႊႁဝ်း ၵုမ်ႇၵုမ်ႇထူၼ်ႈထူၼ်ႈၶႃႈလူး?

 မိူဝ်ႈဢႅၼ်ၸိုဝ်ႈယႃႊႁဝ်း ႁွင်ႉၼၢင်းဢႆႇ၊ ဝၢႆးသေ ႁဵတ်းပွၺ်းၽြႃးယဝ်ႉ ၸင်ႇမႃးသႂ်ႇၸိုဝ်ႈလူႇ ပဵၼ်ၼၢႆးလွၺ်ႊဝၢဝ်းငိုၼ်းထႅၼ်ႊ ၵူၺ်းၵႃႊ ပိူၼ်ႈတႄႉႁူႉၸၵ်းဝႃႈ ယႃႊထႅၼ်ႊၼႆၵွၺ်း။

ၼႃႈၵၢၼ်ယႃႊႁဝ်း တႄႇတင်ႈမႃးမိူဝ်ႈလႂ်ၶႃႈ?

 ၸဵမ်မိူဝ်ႈ ယႃႊႁဝ်းလႆႈ 41 ၶူပ်ႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈလဵဝ်ယႃႊႁဝ်း မီး 88 ၶူပ်ႇယဝ်ႉ၊ ဢၢင်ႈတေႁဵတ်းၽၵ်းသူမ်ႈ တေႃႇဢႃႇယူႉ 100 ပီႊၵွၼ်ႇ ပေႃးယင်းဝႃႈ ယူႇလီဝႆႉယူႇ။ ( * တေပဵၼ်မွၵ်ႈ ပီႊ 1965 - ၽူႈထတ်းလိၵ်ႈ)

လၢႆးႁဵတ်းၽၵ်းသူမ်ႈၼႆႉ ယႃႊႁဝ်းၽိုၵ်းသွၼ်မႃးတီႈလႂ်ၶႃႈ?

 ဢမ်ႇလႆႈၽိုၵ်းဢဝ်တီႈလႂ်မႃးၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ( * တေပဵၼ်ယိူင်ႈၸွမ်း ပူႇႁဵတ်းမႃး ယႃႊႁဵတ်းဝႆ့ - ၽူႈထတ်းလိၵ်ႈ)

မိူဝ်ႈၽွင်းပၢၼ်ယႃႊႁဝ်း တႄႇႁဵတ်းၽၵ်းသူမ်ႈၼၼ်ႉ ႁၢၼ်ႉၶၢႆၽၵ်းသူမ်ႈၵူႈၵၼ် ၸွင်ႇမီးၶႃႈ?

 မီးဢိူဝ်ႈ။ ပဵၼ်ၽၵ်းသူမ်ႈ ယႃႊသၢင်ႇၶူဝ်ႇ(ၼၢႆးသၢင်ႇၶူဝ်ႇ)။

ပေႃးမွင်ႊၽၵ်းသူမ်ႈၼႆ တေလႆႈသႂ်ႇမီႇမိူတ်ႇသင်လၢႆလၢႆၶႃႈ?

 ပေႃးမွင်ႊၽၵ်းသူမ်ႈၵၢၼ်ႈၼႆ လႆႈသႂ်ႇ ၽၵ်းၵႃႈဢွၼ်ႇ(ႁွင်ႉ)ၽၵ်းၶႃယၢဝ်း၊ ၽၵ်းယွတ်ႈ၊ ၽၵ်းၵႃႊ၊ ၽၵ်းၵီးမူဝ်ႇ၊ ၽၵ်းၵီးႁွမ်၊ ပႃႈၵူဝ်ႈ၊ သၢဝ်းၵူဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉဢိူဝ်ႈ။

လၢႆးႁဵတ်းမၼ်းၶႃႈလူး?

 ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ဢဝ်ၽၵ်းၵၢတ်ႇၼႆႉ ပိတ်းမႂ်ႊမၼ်းပႅတ်ႈသေ ၶိုၼ်းသွၺ်းႁႂ်ႈမၼ်းပဵၼ်ပွတ်းပွတ်း။ ၸင်ႇသုၵ်ႈၼမ်ႉလီငၢမ်းသေ ဢဝ်ၵိူဝ်ၸဵမ်း ပၢၼ်ႇၶူၼ်း။ ဢုပ်ႉဝႆႉ မွၵ်ႈၼိူင်ႈဝၼ်းၼိူင်ႈၶိုၼ်း။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ ၸင်ႇဢဝ်မႃးသႂ်ႇသွင်း။ ၼင်ႇႁိုဝ်ၼမ်ႉၼႂ်းမၼ်း ပေႃးတေၸဵဝ်းယႅတ်းၸဵဝ်းႁႅင်ႈၼၼ်ႉ တေလႆႈဢဝ်မၢၵ်ႇႁိၼ်ၼၵ်းတဵင်(တၢင်ႇ)ဝႆႉ။ ပေႃးဝႃႈၼမ်ႉမၼ်းယႅတ်းယဝ်ႉၵေႃႈ ၸင်ႇဢဝ် ၽၵ်းၵီးမူဝ်ႇ၊ ၾၼ်းၽၵ်းၵီးႁွမ်၊ ပႃႈၵူဝ်ႈ၊ ၽၵ်းၵႃႊ၊ မၢၵ်ႇၽဵတ်းမုၼ်ႈ လႄႈ ၽၵ်းသူမ်ႈဢၼ်ႁဝ်းသွၺ်းဝႆႉၼၼ်ႉ ဢဝ်မႃးပၢၼ်ႇၵၼ်သေ မွင်ႊသႂ်ႇၼႂ်းႁႆလူင်ၼၼ်ႉဢိူဝ်ႈ။

တေလႆႈမွင်ႊထိုင်လၢႆဝၼ်းၶႃႈ?

 တေႃႇပေႃးၵိၼ်လႆႈ တေလႆႈမွင်ႊထိုင် 15 ဝၼ်းဢိူဝ်ႈ။

ယၢမ်ႈလႆႈငိၼ်းဝႃႈ ၽၵ်းသူမ်ႈပၢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ် လႆႈသႂ်ႇယႃႈယႃၸွမ်းၼႆ ၸွင်ႇထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၶႃႈ?

 ဢိုမ်း ယၢမ်ႈလႆႈငိၼ်းယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႊ ၽၵ်းသူမ်ႈယႃႊႁဝ်းတႄႉ တိုၼ်းဢမ်ႇသႂ်ႇယႃႈယႃဢီႈသင်ၵွၺ်း။

ၽၵ်းသူမ်ႈၼႆႉ မွင်ႊလႆႈၵူႊၶၢဝ်းယူႇၶႃႈႁႃႉ?

 မွင်ႊလႆႈၶၢဝ်းၵတ်းၵွၺ်း။ ၵွပ်ႈဝႃႈ ယွတ်ႈမၼ်းပႆႇဢွၵ်ႇလႄႈ ၸင်ႇၸၢင်ႊဢဝ်မႃးႁဵတ်းၽၵ်းသူမ်ႈလႆႈ။

မၢင်ႊၸိူဝ်းပၢၼ်ႇၼမ်ႉဢွၺ်ႈသေ ၸင်ႇၵိၼ်၊ ၵွပ်ႈသင်ၶႃႈ?

 ၽွင်းႁဝ်းၸမ်တေၵိၼ်ၼၼ်ႉ ပေႃးဢဝ်ၼမ်ႉဢွၺ်ႈမႃးပၢၼ်ႇၶူၼ်းၼႆၸိုင် တိူဝ်းဝၢၼ်လိူဝ်မႃးဢိတ်းၼိူင်ႈဢိူဝ်ႈ။

* (ၽူႈတွင်ႈထၢမ် - ၸၢႆးႁၢၼ်ၸၢႆး၊ ၸၢႆးၶိူဝ်းမၢဝ်း)