ပိုၼ်းၽူႈႁွင်ႉၵႂၢမ်းၸၢႆးပၢၼ်းငိုၼ် ꩪုင်ႉမၢဝ်း

 

ႁူပ်ႉထူပ်းတွင်ႈထၢမ် ၽူႈႁွင်ႉၵႂၢမ်း၊ ၽူႈလဵၼ်ႈပၢႆးမွၼ်း ၼႂ်ၽုင်ၸိူင်းမိူင်းၶွၼ်၊ “ၸၢႆးပၢၼ်းငိုၼ်း”

ၸိုဝ်ႈမိူဝ်ႈလဵၵ်ႉၼၼ်ႉ ၸိုဝ်ႈသင်ၶႃႈ?

 မိူဝ်ႈလဵၵ်ႉ လႆႈၸိုဝ်ႈဢၢႆႈပူးဢွင်ႇၶႃႈ၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸိုဝ်ႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇထုၵ်ႇမႅၼ်ႈလႄႈ မိူဝ်ႈတေၶိုၼ်ႈႁူင်းၼၼ်ႉ ၸင်ႇမႃးလၢႆႊပဵၼ်ၸိုဝ်ႈ “ပၢၼ်းဢၢႆႈၵူဝ်ႇငိုၼ်း”၊ ၵၼ်ႈလင်မႃး ၶဝ်ႈၼႂ်းမူႇၸုမ်းၸိူင်းမႃးႁေ ဢူႈမႄႈၵေႃႈၶႂ်ႈတၢင်ႇပၼ်ၸိုဝ်ႈၾၢႆႇပုတ်ႉထ သမ်ႉထႅင်ႈ တၢမ်တူဝ်ၶႃႈၵေႃႈ ၶႂ်ႈဢဝ်ၸိုဝ်ႈလွတ်ၶွင်ႊ(ပွတ်းၽွင်ႈ)ၼိူင်ႈႁေ ၸင်ႇမႃးတၢင်ႇၸိုဝ်ႈ “ၸၢႆးပၢၼ်းငိုၼ်း” ယဝ်ႉ။

တႄႇမိူဝ်ႈပီႊလႂ်သေ ၶဝ်ႈၼႂ်းၽုင်ၸိူင်းမႃးၶႃႈ?

 မိူဝ်ႈပီႊ 1987 ၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈမႃးႁဵၼ်းဢဝ်ႁေ သမ်ႉဢမ်ႇလႅၼ်ႇလႆႈၶိုတ်းလႄႈ ၸင်ႇပွၵ်ႈၵႂႃႇႁိူၼ်းၶိုၼ်း၊ ၵွပ်ႈမီးၼမ်ႉၸႂ်လႄႈ ထိုင် 1989 မႃး ၸင်ႇသမ်ႉမႃးႁဵၼ်းထႅင်ႈပွၵ်ႈၼိူင်ႈ ၼႃႈၵၢၼ် ပၢႆးမွၼ်း)ႁဝ်းၵေႃႈ ၶိုတ်းလႆႈမႃးၶွင်ႊၼိူင်ႈ။

ယွၼ်ႉသင်လႄႈ လႆႈၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းၽုင်ၸိူင်း?

ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈႁဝ်းလႆႈမႃးႁၼ် ၾၢႆႇၵၢၼ်ၸိူင်းၵၢၼ်ၵႃႈမိူင်းၶွၼ်ႁဝ်းသမ်ႉ မၼ်းမီးပဵၼ်ၸိူင်းထဝ်ႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸၢႆးၵႃႈၵွၺ်းၵွၺ်း၊ ပေႃးႁဵတ်း ၼၢင်းႁဵတ်းၶုၼ်(လဵၼ်ႈၼႂ်းၽူးၸိူင်း)ၵေႃႈ ဢဝ်ၵူၼ်းၸၢႆးတၢင်တူဝ်သေ ၵႃႈၼႄ၊ မိူဝ်ႈၽွင်း ၶဝ်မႃးၵႃႈၸိူင်းၼႂ်းမၢၼ်ႈႁဝ်းၼၼ်ႉ ႁဝ်းတိုၵ်ႉပဵၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ၊ မႃးယဵမ်ႈတူၺ်းသေ ႁဝ်းတေႃႈလႆႈၸႂ် ၾၢႆႇၵၢၼ်ၵႃႈၸိူင်းၼႆႉယူႇ၊ ယဵမ်ႈၸူဝ်ႈ(တူၺ်းမႅၼ်ႈ) တီႈမၢၼ်ႈၼွင်မူဝ်ႁေ ဢမ်ႇပႃႈဢႃးလႃး သမ်ႉမႃးႁၼ် လၢင်ၼႂ်းၽုင်ၸိူင်း ၼႂ်းသႅၼ်ႇ(ၸေႊတွၼ်ႊ)ႁဝ်း ဢဵၼ်ႈၽူးၸိူင်း “မၢင်းသႃးမိူင်းႁွင်ႇ” ႁေ ထၢၼ်ႈပေႃးႁႂ်ႈၶႃႈႁဝ်း မီးၼမ်ႉၸႂ်ဢဵၼ်ႈၸိူင်းမႃး လူင်လူင်လၢင်လၢင်၊ ၸင်ႇမႃးၶတ်းၸႂ် ၵၢၼ်ၾၢႆႇၸိူင်းၼႆႉၶႃႈယဝ်ႉ။

မိူဝ်ႈၵႃႈၸိူင်းၼၼ်ႉ လႆႈၶဝ်ႈပႃးဢွင်ႈတီႈလႂ်ၶႃႈ?

လႆႈမႃးႁဵၼ်းႁေ သွင်သၢမ်ပီႊ ၸင်ႇလႆႈၶဝ်ႈဢဵၼ်ႈ၊ မိူဝ်ႈဢွၼ်တေးၼၼ်ႉ လႆႈႁဵၼ်းၵူၼ်းၵမ်လၢပ်ႇမႅၵ်ႇႁွၵ်ႇ တေႃႈယင်းၸႂ်သၼ်ႇ ပႃးတၢင်းဢၢႆဝႆႉ၊ ၵၼ်ႈလင်မႃး လႆႈၶဝ်ႈဢဵၼ်ႈႁႃႈႁူၵ်းပီႊႁေ ၸင်ႇတေလႆႈၶိုၼ်ႈဢဵၼ်ႈပဵၼ် မၢင်းသႃး(ၸၢႆးၸိူင်း) “ဢႃႈလွင်းမၢဝ်ႇၵူၼ်းၽၢၼ်”၊ “ယေႈၶမ်းၸူဝ်ႊတင်းမၢဝ်ႇၼွင်ယၢင်း”၊ “ဢူဝ်ႈပဵမ်ႇသၢမ်လူဝ်း”တေႃႇထိုင်ပီႊၼႆႉယူႇၶႃႈ။

တႄႇမိူဝ်ႈလႂ်သေ သူင်ၸႂ်လွင်ႈၾၢႆႇႁွင်ႉၵႂၢမ်းပၢၼ်မႂ်ႇမႃးၶႃႈ?

ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ ပွၺ်းပီႊမႂ်ႇတႆး တီႈမူႇၸေႊၼမ်ႉၶမ်းသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁဝ်းပီႈၼွင်ႉသွင်မိူင်း(ၸိုင်ႈတႆး လႄႈ မိူင်းတႆးတႂ်ႈၶူင်း)ၵႂႃႇမႃးၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၵၼ်သေ မိူဝ်ႈယၢမ်း 1990 ၼၼ်ႉ ပေႃးယွၼ်ႈၸႂ်(သူင်ၸႂ်)ဝႆႉယဝ်ႉ၊ ထိုင်မိူဝ်ႈ 1993 ၼၼ်ႉ ၸင်ႇတႄႇၶိုၼ်ႈႁွင်ႉတီႈၼိူဝ်ၶဵင်ႇ၊ ဢၼ်မႅၼ်ႈၸႂ်သေပိူၼ်ႈၼၼ်ႉ ပဵၼ် ၵႂၢမ်း “ဢမ်ႇလိုမ်းၼွင်ႉၸၼ်ႉၸွမ်” လႄႈ “ႁဝ်းဝႅင်းၵႃႈပၼ်ႇၵွင်ႊ” သွင်ႁူဝ်ၼႆႉယဝ်ႉ။

တႄႇဢတ်းၵႂၢမ်းပၢၼ်မႂ်ႇ မိူဝ်ႈလႂ်ၶႃႈ?

ဢွၼ်တၢင်း ႁဵတ်းဝႆႉတႃႇၶႅပ်းၼိူင်ႈ၊ ယင်းလႆႈၵႂႃႇထၢႆႇငဝ်းတီႈ သူၼ်မွၵ်ႇ ၸၢႆးယီႊပူး ဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်းၼၼ်ႉၵွၼ်ႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႊ ဢမ်ႇပဵၼ်ဢွၵ်ႇသေ လႆႈၶင်ဝႆႉၼႂ်းၶႅပ်းမၼ်းၵွၺ်း၊ ထိုင်ပီႊ 2008 ၼၼ်ႉ ၸင်ႇမႃးဢဝ်ၶူဝ်ႈၶၢမ်း(ၶေႃႈၵႂၢမ်း)ၸိူဝ်းၼႆႉသေ တၢမ်တူဝ်ၵေႃႈတႅမ်ႈ သမ်ႉၸႂ်ႉမေႃသြႃႇ(ၽူႈတႅင်ႇၽဵင်း)ၶဝ်တႅမ်ႈပၼ်ႁေ ပီႊ 2009 မႃး ၸင်ႇလႆႈမႃးႁဵတ်းပဵၼ်ၶႅပ်းၵႂၢမ်း ဢၼ်တၢင်ႇၸိုဝ်ႈဝႃႈ “ပွင်းၸွင်ႈၵၼ်” ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

တေပဵၼ်ၵႂၢမ်းႁူဝ်လႂ် မၵ်းမၼ်ႈၸိုဝ်ႈသဵင်ၸၢႆးပၢၼ်းငိုၼ်းမႃးၶႃႈ?

 “ပွင်းၸွင်ႈၵၼ်” သမ်ႉထႅင်ႈ ဢၼ်ၶႃႈႁဝ်းႁွင်ႉၵူပ်းမိူင်းလႃႈ ဢၼ်ဝႃႈ “ၼမ်ႉမူႇဢၢၼ်ႊ” သွင်ႁူဝ်ၼႆႉ မီးငိူၼ်ႈႁိူဝ်ႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းႁဝ်း  တေႃႈထုၵ်ႇၸႂ်ၵၼ်ႈၼမ်ယူႇ။

မိူဝ်ႈလဵဝ် ၶပ်းၶိုင်ဝႆႉ ၶႅပ်းၵႂၢမ်းမႂ်ႇသင်ၶႃႈ?

 ၶႃႈႁဝ်း ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈပဵၼ်ၵူၼ်းၾၢႆႇၵႃႈၵၢၼ်လၢႆးၸိူင်းလႄႈ ႁွင်ႉၵႂၢမ်းမၢၵ်ႇၵမ်ႈၼမ်ႁေ ၶႅပ်းၵႂၢမ်းမႂ်ႇၶႃႈႁဝ်း တၢင်ႇၸိုဝ်ႈဝႆႉ “ႁၢင်ႊလီဢွၼ်ႇယႅဝ်ယၢဝ်းယၢဝ်း” (ႁၢင်ႊလီဢွၼ်ႇၶူၼ်ႁူဝ်ယၢဝ်းယၢဝ်း) ဝႃႈၼႆ။ ၶၢမ်းၶိူဝ်း(ၽဵင်းၵႂၢမ်း)ၼႆႉ တေဢွၵ်ႇမႃး ၼႂ်းပီႊ 2012 ၼႆႉဢေႃႈ။

တွၼ်ႊတႃႇၸိူဝ်းသႅၼ်းႁုၼ်ႈမႂ်ႇ ၶႂ်ႈသင်ႇၵႂၢမ်းသင်ၶႃႈ?

 ႁႂ်ႈငိူၼ်ႈႁိူဝ်ႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းလုၵ်ႈလၢင်းႁဝ်း ၵူႊမၢၼ်ႈၵူႊသူၼ် ၵူႊမၢၼ်ႈၵူႊမိူင်း ႁႂ်ႈလႆႈသွၼ်ႁဵၼ်းလိၵ်ႈငိူၼ်ႈႁိူဝ်ႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းႁဝ်း ဢွၼ်တေး(ဢွၼ်တၢင်း)၊ ႁႂ်ႈႁဝ်းႁူႉလႆႈ လိၵ်ႈႁဝ်း၊ ၶၢမ်း(ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ)ႁဝ်း၊ ၾၢႆႇလိၵ်ႈပိူၼ်ႈဢမ်ႇၵႃး လိၵ်ႈၵူႊယၢင်ႇၵူႊၽၼ်းၵေႃႈ ႁႂ်ႈၸဵဝ်းလႆႈမေႃထႅင်ႈၼႆ တိုၵ်းသူၼ်းပၼ်ယူႇၶႃႈ။

ဢၼ်ၸၢႆးပၢၼ်းငိုၼ်းႁဝ်း ပၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်းသေ တွပ်ႇပၼ်ၸုမ်းမွၵ်ႇ မႂ်ႇႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ၸူမ်းသိူဝ်းၶွပ်ႈၸႂ်ယႂ်ႇၼမ်ယူႇၶႃႈ။

 ၶႃႈႁဝ်းၵေႃႈ မီးတၢင်းၸူမ်းသိူဝ်း၊ ပီႈၼွင်ႉသွင်ပႃႈသွင်ၽၢႆႇ ႁႂ်ႈႁဝ်းႁၵ်ႉၸႂ်ငိူၼ်ႈႁိူဝ်ႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းႁဝ်း၊ လိၵ်ႈလၢႆးႁဝ်း၊ ၶူဝ်ႈၶၢမ်းႁဝ်း ပႆႇႁႂ်ႈလႆႈႁူင်ႈ ပႆႇႁႂ်ႈလႆႈႁၢႆ ႁႂ်ႈမၼ်းမၼ်ႈသေႁိၼ် ၵိုမ်းသေလွၺ် တၢင်းၸွၺ်ႈပၼ်ၵၼ်ၼႆႉ ပႆႇႁႂ်ႈမၼ်းလႆႈႁူင်ႈလႆႈႁၢႆသေၵမ်းၶႃႈ။ မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ။

(May, 2012)