ၼႂ်းပိုၼ်းပဵၼ်မႃးလွင်ႈၵွင်းမူးသူၺ်ႇတၵုင်ႇ ( ပိုၼ်းၵႅပ်ႈ )

 ၵွင်းမူးသူၺ်ႇတၵုင်ႇ ၼႆႉ မီးဝႆႉယူႇၼိူဝ်ၵွင်းလွႆ ၵုတ်ႉတြႃႉGuttara Hill 

ၼႂ်းပိုၼ်းပဵၼ်မႃးလွင်ႈၵွင်းမူးသူၺ်ႇတၵုင်ႇၼႆႉ လႆႈၵေႃႇသၢင်ႈမႃးၼႂ်းပီႊလဵဝ်ၵၼ် တၢင်းၽြႃးပုၻ်ႉထၸဝ်ႈ ၼႆၵေႃႈဝႃႈ ၊ ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းပုိၼ်းၶဝ်တႄႉယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ၵွင်းမူးသူၺ်ႇတၵုင်ႇၼႆႉ ၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းမွၼ်းၶဝ် လႆႈၵေႃႇသၢင်ႈမႃးဝႆႉၽွင်းမိူဝ်ႈပီႊၶရိတ်ႉ 6-10 ပီႊၼၼ်ႉ မႅၼ်းၽွင်းပီႊသႃႇသၼႃႇလႆႈ 527-533 ။

ၵွင်းမူးသူၺ်ႉတၵုင်ႇၼႆႉ ဢၼ်ႉတေႉတေႉမၼ်းတႄႉပဵၼ်ၵွင်းမူးလဵၵ်ႉလဵၵ်ႉဢွၼ်ႇသေ ဝၢႆးလင်မႃးၵေႃႈမီးၵူၼ်းၸၢဝ်းၶူိဝ်းမွၼ်းၶဝ်လႆႈမေးၵုမ်းလုမ်းလႃးပွၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်းသေ ၵေႃႉပဵၼ်ၼၢင်းသꩪေးလူင်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းမွၼ်းလႆႈဢဝ်တႅင်ႈၶမ်းတၢင်းၼမ်လူႇတၢၼ်းသေဢဝ်ၵုမ်းႁေႃႇဝႆႉၵွင်းမူးသူၺ်ႇၵုင်ႇဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။

လွင်ႈဝႃႈပဵၼ်ၽႂ်ၵေႃႉၵေႃႇသၢင်ႈပွင်းမူးသူၺ်ႇတၵုင်ႇတေႉတေႉၼႆၼၼ်ႉ တႄႉဢမ်ႇလႆႈႁူႉတႅတ်ႈတေႃး ၵူၺ်းၵႃႈၵူၼ်းဢၼ်ၶိုၼ်းမေးၵေႃႇၵုမ်းလုမ်းလႃးပွၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်းတႄႉပဵၼ်ၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းမွၼ်းဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။

=====================================================================

ၼႂ်းပပ်ႉပိုၼ်းၵွင်းမူးဝူၺ်ႇတၵုင်ႇ လႆႈမွၵ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၸဝ်ႈႁေႃသႅင်ပူးၵမ်ႇႁိူင်းၼၼ်ႉ မီးၵူၼ်းၵႃႉ ႒ ၵေႃႉမီးၸိုဝ်ႈဝႃႈ တပုသ်သႃႉTabussa လႄႈ ၽေလ်လိၵ Bhallika ၶဝ်သွင်ၵေႃႉလႆႈမိူဝ်းထုပ်းၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈဝၢႆးလင်ပဵၼ်ၽြႃး 45 ဝၼ်း သွင်ၶႃလႆႈႁပ်ႉသဵၼ်ႈၶူၼ်ႁူဝ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈမိူဝ်း 8 သဵၼ်ႈ တႃဢဝ်မိူဝ်းႁဵတ်းပဵၼ်တီႈပူႇၸေႃႇၵိူဝ်းယမ်ၼႆယဝ်ႉ ။

 ၽွင်းမိူဝ်ႈတိုၵ်ႉသိုပ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းပွၵ်ႈၶိုၼ်းၼၼ်ႉ လႆႈထုၵ်ႇၶုၼ်ႁေႃၶမ်း မိူင်း ဢၸဵတ်ႉတႃႉAjetta လႄႈ ၶုၼ်ၼၢၵ်ႈၵႃး ႁိမ်ဢဝ်လႆႈၵႂႃႇၵေႃႉ 2 သဵၼ်ႈ ဝႃႈၼႆႉယဝ်ႉ

ပေႃးၶဝ်မိူဝ်းထိုင်ႁိူၼ်းယဝ်ႉ ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်း ဢူဝ်းၵလႃပ ၶုၼ်ႁေႃၶမးမွၼ်း ၸင်ႇႁဵတ်းပွႆးလူင်ႁပ်ႉပၢင်ဢဝ်သဵၼ်ၶူၼ်ႁူဝ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ မိူဝ်ႈၽုၺ်ႇဢွမ်ဢၼ်သႂ်ႇသဵၼ်ၶူၼ်ႁူဝ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၼၼ်ႉပဵၼ်လွင်ႈလၢၵ်ႇလၢႆးသေႁၼ်သဵၼ်ႈၶူၼ်ႁူဝ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၼၼ်ႉၶိုၼ်းမီး 8 သဵၼ်ႈမိူၼ်ၵဝ်ႇဝႃႈၼႆယဝ်ႉ

ယဝ်ႉၵေႃႈသဵၼ်ၶူၼ်ႁူဝ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၼၼ်ႉ မီးသႅင်ႁိူဝ်ႈထွင်ႇလႅင်းပေႃးၸွတ်ႇတူဝ်ႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းလႆႈႁၼ်ၶဝ်လၢတ်ႈဝႃႈပဵၼ်ၽုင်းတၼ်းၶူဝ်းၶွင်သဵၼ်ႈၶူၼ်ႁူဝ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ ႁႂ်ႈၵူၼ်းၸိူဝ်းပဵၼ်တုၵ်ႉၶိတ ၶဝ် လႆႁၢႆၶႅၼ်းမိူၼ်ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢမ်ႇပဵၼ်သင်ၼႆယဝ်ႉ လိူဝ်ၼႆႉယဝ်ႉတူၼ်ႈမွၵ်ႇတူၼ်ႈမၢၵ်ႇ မၢၵ်ႇၶဝ်ႈတဝ်ႈၼမ်ႉ ၵေႃႈမီးၶွၼ်ႇမီးငႂ်ႈမႃး သေမီးၽူၼ်ငိုၼ်းၽူၼ်ၶမ်းတူၵ်းလူင်းမႃး လႄႈ ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်း ဢူဝ်ႊၵသပ်ႇ ၸင်သင်ႇႁႂ်ႈၵေႃႇသၢင်ႈၵွင်းမူးတၢင်းသုင် 9 ပေႇတႃႇဢဝ်သဵၼ်ၶူၼ်ႁူဝ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၵဵပ်းသိမ်းဝႆႉတၢင်းမူတ်းဝႃႈၼႆယူႇယဝ်ႉ။

ၵွင်းမူးသူၺ်တၵုင်ႇၼႆႉ လႆႈထုၵ်ႇသၢင်ႈ လႄႈ ၶိုၼ်းမေးၵုမ်းလုမ်းလႃးမႃးလႆၢပွၵ်ႈ လၢႆပၢၼ် သေထုၵ်ႇပွႆႇႁူၵ်ႉႁၢမ်းပႅတ်ႈတေႃႇမႃးထိုင်ၸူဝ်ႈပၢၼ်ထီႉ 14 ပီးၶရိတ်ႉ ၊ ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်းၽိၼ်းယႃဢူး ၶိုၼ်းၵေႃႇသၢင်ႈၵွင်းမူးလူင်ဢၼ်မႂ်ႇမႃးထႅင်ႈတၢင်းသုင် 18 ပေႇ လႄႈၵႆင်းမူးဝူၺ်ႇတၵုင်ႇၵေႃႈလႆႈၶိုၼ်းမေၵုမ်းလုမ်းလႃးမႃးတေႃႇပေႃးသုင် ထိုင် 98 ပေႇၼႂ်းပီႊၶရိတ်ႉ ၸူဝ်ႈပၢၼ် 15 ၼႂ်းပၢၼ်ၼၢင်းၶိၼ်ႇၸေႃးပူႉ Shin sawbu လႆႈသၢင်ႈဝၢင်းႁူဝ်ႉလွမ်ႉႁွပ်ႈသေလူႇတၢၼ်းထွင်းၶမ်တၢင်းၼမ် ၼမ်ႉၼၵ်းပဵင်းၼမ်ႉၼၵ်းတူဝ်မၼ်းၼၢင်း ထိုင် 40 ၸွႆႉတႃႇဢဝ်ႁဵတ်းပဵၼ်ၶႅပ်းၽႅၼ်ႇသေႁုမ်ႉႁေႃႇၵွင်းမူး ၼႆသေ ဝၢႆးမႃးၵေႃႈၽူႈမီးၸႂ်သထႃႇၶဝ်ၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ် ဢဝ်ၶမ်းလူႇတၢၼ်းသိုပ်ႇမႃးၼႆယူႇ။

သိုပ်ႇမႃး မိူဝ်ႈပၢၼ်ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်း ထမ်ႇမသျေတိ Dhammazedi ၵေႃႈလႆႈလူႇၶမ်းတၢင်းၼမ်ထိုင် 4 ပုၼ်ႈၼမ်ႉၼၵ်းတူဝ်မၼ်းၸဝ်ႈ တႃႇမေးၵုမ်းလုမ်းလႃးၵွင်းမူးသူၺ်ႇတၵုင်ႇၼႆယဝ်ႉ ၊ ၵွင်းမူးသူၺ်ႇတၵုင်ႇၼႆႉပေႃးဝႃႈယူႇၸမ်ၸမ်သေတူၺ်းၼႆတေလႆႈႁၼ်ႁွႆးၽႅၼ်ႇထွင်းၶမ်းၸၢပ်ႈၵၼ်ဝႆႉယူႇ။

ပၢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ်ၵူၼ်းၸိူဝ်းယုမ်ႇယမ်ၼပ်ႉထိုဝ်သႃသၼႃႇပုတ်ႉထၸဝ်ႈလႄႈၽူႈလူလွမ်လုမ်းလႃးထၢတ်ႈၵွင်းမူးထၢတ်ႈတေႃႇၵေးသႃၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈသူၺ်ႇတၵုင်ႇ ၼႂ်း 5 ပီႊၼိုင်ႈပွၵ်ႈတေၶိုၼ်းမေးၵုမ်းလုမ်းလႃးဝႃႈၼင်ႇၼႆယူႇ ပေႃးဝႃႈတေၶိုၼ်းမေးၵုမ်းလုမ်းလႃးသုၵ်ႈသီၼင်ႇႁိုဝ်ၵွင်းမူးတေဢမ်ႇၵဝ်ႇဢမ်ႇသဝ်ႈၼၼ်ႉ ၽူႈမီးၸႂ်သထႃႇၶဝ်တေဢွၼ်ၵၼ်ဢဝ်ၶမ်းလူႇတၢၼ်းတၢင်းၼမ်ပိူဝ်ႈတႃႇႁုမ်ႉႁေႃႇထၢတ်ႈၵွင်းမူးဝူၺ်ႇတၵုင်ႇဢမ်ႇယွမ်း 1,100 ၼႆယဝ်ႉ။

ယွတ်ႈထီးၵွင်းမူးသူၺ်ႇတၵုင်ႇၼၼ်ႉၵေႃႈဢဝ်ၵႅဝ်ႈသႅင်ၵူႈသႅၼ်းသႅၼ်း တၢင်းၼမ်ထိုင် 5,548 လုၵ်ႈ ႁူမ်ႈပႃးတၢင်းသႅင်မၢၵ်ႇၸင်ႈ ဢၼ်လုၵ်ႈယႂ်တၢၼ်ႇၶႆႇၵႆႇၼႆယဝ်ႉ ၊ ယၢမ်းလဵဝ်ၵွင်းမူးသူၺ်ႇတၵုင်ႇ မီးတၢင်းသုင် ထိုင် 326 ပေႇၼႆယဝ်ႉ ၊ ပပ်ႉလိၵ်ႈ Guinness Book of Records လႆႈမၵ်ႈမၼ်ဝႆႉဝႃႈ ၵွင်းမူးသူၺ်ႇတၵုင်ႇၼႆႉပဵၼ်ဝႆႉၵွင်းမူးဢၼ်သုင်သေပိူၼ်ႈလႄႈၵဝ်ႇၵေႇသေပိူၼ်ႈၼႂ်းၵမ်ႇၽႃႇၼႆယဝ်ႉ။

ႁိမ်းႁွမ်းၵွင်းမူးလူင်းသူၺ်ႇတၵုင်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉဝိႁၢရ်လူင် သီႇလင် ၼႂ်းၼိုင်ႈလင်ၼၼ်ႉမီႈဝႆႉႁုၼ်ႇႁၢင်ႈၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈဢၼ်ပွၢင်ႉမႃးယဝ်ႉ သီႇသူႇ မိူၼ်ၼင်ႇ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၵေႃးၵသၼ်ႇ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၵေႃးၼၵုင်ႇ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၵေႃးသပ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၵေႃးတမ ႁႂ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းပုတ်ႉထၽႃႇသႃႇလႆႈဝႆႈသႃလူႇတၢၼ်းၼႆယဝ်ႉ။