ပိုၼ်းၶုၼ်သၢင်ႇတူၼ်ႈႁုင်း တွၼ်ႈ 2

 ၶုၼ်သၢင်ႇတူၼ်ႈႁုင်း

တွၼ်ႊသွင်

 ထိုင်မႃးၶိုၼ်းၼိူင်ႈ ၶုၼ်သၢင်ႇၼွၼ်းၽၼ်ႁၼ် လႆႈၵႂႃႇလႄႇထိူၼ်ႇ ၺႃးမိူဝ်ႈၾူၼ်လူင်လူမ်းလူင်ႁႅင်းၼႃႇဢႃးလႃး မႃးတူၺ်းတူဝ်မၼ်း သမ့်ဢမ်ႇယမ်းသေဢိတ်း။ မဵတ့်ၾူၼ် ယင်းယၢၼ်တူဝ်ဝႆ့ ယေႈၽၢႆႇယေႈဝႃး။ ယူႇၵမ်းၼိူင်ႈ သမ့်ႁၼ်ငိူၵ်ႈလူင်တူဝ်ၼိူင်ႈ ၶူတ်းၶူၺ်ႇႁွပ်ႈတူဝ်ၶုၼ်သၢင်ႇသေ ဢဝ်ယၢပ်ႇၵၢင်းမၼ်း မုင်းၼိူဝ်ႁူဝ်ၶုၼ်သၢင်ႇဝႆ့။ ၶုၼ်သၢင်ႇထၢၼ်ႈပေႃး တူၵ်းၸႂ်တိုၼ်ႇမႃးၵမ်းလဵဝ်ယဝ့်။ ဝၢႆးၼၼ့် သမ့်ၽၼ်လႆႈပႆတၢင်းလူင်သဵၼ်ႈဢၼ်ၵႂၢင်ႈလီၼႃႇ၊ ၵႂႃႇၵႂႃႇ သမ့်လႆႈႁူပ့်ၺႃးပုၼ်ႇၼႃးပႅတ်ႇၵေႃ့။ ပုၼ်ႇၼႃးၸိူဝ်းၼၼ့် ဢွၼ်ၵၼ်မႃးႁွင့်ၶုၼ်သၢင်ႇ ၵႂႃႇၸွမ်းၶဝ်တိၵ်းတိၵ်း။ ၽိူဝ်ႇၽႅဝ်ၼႂ်းႁိူၼ်း လူင်လင်ၼိူင်ႈ သမ့်ၸႂ့်ၶုၼ်သၢင်ႇၼင်ႈၼိူဝ်ၵူႇၶမ်းလူင်လုၵ်ႈၼိူင်ႈ။ ႁိမ်းၵူႇၼၼ့် သမ့်မီးသိူဝ်လူင်တူဝ်ၼိူင်ႈ ၶင်းယူႇႁုမ့်ႁုမ့်။ ၶုၼ် သၢင်ႇဢၢင်ႈဢဝ်ၵွင်ႈယိုဝ်း၊ ပုၼ်ႇၼႃးၸိူဝ်းၼၼ့် သမ့်ဢမ်ႇပၼ် ယိုဝ်း။

 မိူဝ်ႈၽွင်းၼၼ့် ဢၼ်ပဵၼ်တၢင်းႁိူၼ်းဢူႈၶုၼ်သၢင်ႇၶဝ် ၵႃႈတီႈတူၼ်ႈႁုင်းၵေႃႈ မီးၼိမိတ့်လၢၵ်ႇလၢၵ်ႇလၢႆးလၢႆးပိူင်ၼိူင်ႈ။ ၶဝ်လႆႈႁၼ်မွၵ်ႇမေႃႈၼမ့်ၶဝ် ႁဵဝ်ႇႁႅင်ႈၵႂႃႇသေယဝ့် သမ့်ၶိုၼ်းဢွၵ်ႇ ႁုၼ်ႈမုၼ်းမႂ်ႇယႂ်ႇယိုတ်ႈယၢဝ်းႁီး မီးယွတ်ႈမီးမႂ်ႊမႃးလႄႈ ထၢၼ်ႈပေႃး ဢွၼ်ၵၼ်ဢၢမ်းၸွမ်းသေ ဝူၼ့်ဝႃႈ ၼိမိတ့်ၼႆ့ တၵ်းပဵၼ်လွင်ႈလီ လွင်ငၢမ်း ပုၼ်ႈသၢင်ႇၸိင်ႇတႃႇယဝ့်။

 ယၢမ်းၽွင်းၶုၼ်သၢင်ႇၸိင်ႇတႃႇ ၵႂႃႇယူႇတီႈၸဝ်ႈၾႃ့ၶုၼ်သၢင်ႇႁၢႆ့ၼၼ့် သမ့်မႅၼ်ႈမိူဝ်ႈၶဝ်ၸဝ်ႈ လႆႈၶၢႆ့ပၢႆႊ သိုၵ်းပႅတ်ႇၸဝ်ႈၾႃ့ ယႃ့လိုပ်ႈတိုၵ်းတေႃး သမ့်ပေႃးဢမ်ႇလႆႈယူႇၼႂ်းႁၢင်ႈၼႂ်းႁေႃ၊ ၵွၺ်းလႆႈၵႂႃႇတဵတ်ႇၵိၼ်ငွမ်ယူႇဝႆ့ ၵႃႈတီႈၵုၼ်လူင်လႄႈ၊ ၼႂ်းဝဵင်းသႅၼ်ဝီယၢမ်းၼၼ် ပဵၼ်ၸဝ်ႈသႅင်ၼေႃႇၾႃ့ ၽွင်းငမ်းႁဵတ်းၶုၼ် ဢူမုၼ်ငဝ်းႁိူင်းဝႆ့တေ့တေ့ယူႇ။

 ၶုၼ်သၢင်ႇတူၼ်ႈႁုင်းၵေႃႈ လႆႈၵႂႃႇယူႇၸွမ်းၶုၼ်သၢင်ႇႁၢႆ့ တၢင်းၵုၼ်လူင်ၼၼ့် ႁိုင်မႃးတၢၼ်ႇတၢၼ်ႇ ၶုၼ်သၢင်ႇႁၢႆ့လႆႈႁူ့သ ၽေႃးထၢတ်ႈၸႂ် ၶုၼ်သၢင်ႇတူၼ်ႈႁုင်းၸိုၼ်ႈၸၢင်ႇမူတ်းသႂ် သိုဝ်ႈလီယူဝ်းလီၼႃႇလႄႈ ဝူၼ့်ဝႃႈ ၵူၼ်းၵေႃ့ၼႆ့ မိူဝ်းၼႃႈထႃႈပၢႆမႃး တေပဵၼ်ႁူတႃငႃးမိူင်းယူႇၼႆလႄႈ ထိုင်မႃးဝၼ်းၼိူင်ႈ ၶုၼ်သၢင်ႇႁၢႆ့ၸင်ႇဝႃႈ “တင်ႈဢဝ်မိူဝ်ႈၼႆ့ၵႂႃႇဝၼ်းလိုၼ်းမိူဝ်းၼႃႈ ၵဝ်ယုမ်ႇယမ်မႂ်း မိူၼ်ၼင်ႇလုၵ်ႈလၢင်းယဝ့် ဢၼ်ပဵၼ်ၼၢင်းၶမ်းၸင်ႈ လႄႈ ၶုၼ်ဢၢႆႈ၊ ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈ ၼၢင်းၶမ်းၵျႃႇ၊ ၼၢင်းၶမ်းဢႆႇ လုၵ်ႈလၢင်းၵဝ်သီႇၵေႃ့ ၼႆ့ၵေႃႈ မႂ်းဝႆ့မိူၼ်ၼင်ႇၼွင့်ဢွၵ်ႇတၢမ်းၸႂ်သေ ၸွၺ်ႈယဵမ်ႈၸွၺ်ႈတူၺ်းတႃ့” ။ ၶုၼ်သၢင်ႇတူၼ်ႈႁုင်းၵေႃႈ ၸူမ်းၼေႃႈဢေႃႈဢဝ် ႁၵ့်ၶဝ် ပီႈ ၼွင့်တင်းသီႇယဝ့်။

 ၵူၺ်းၵႃႊ ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေလႆႈၶိုၼ်း ဝၢၼ်ႈၵဝ်ႇမိူင်းၵဝ်ႇ ၽဝ်ႇၼႆ့ဝႆ့ပဵၼ် ၵၢၼ်ပုၼ်ႈၶုၼ်သၢင်ႇတူၼ်ႈႁုင်း ၸွမ်းဢုင်းၸွမ်းၽဝ်ယဝ့်။

 ၶုၼ်သၢင်ႇၸင်ႇသေႃႇဢဝ်ၶႄႇၵုၼ်လူင်ႁိမ်းၶူင်း လူင်းမႃးၸွၺ်ႈတိုၵ်းၸွၺ်ႈယႃ့ သိုၵ်းသႅင်ၼေႃႇၾႃ့ၶဝ်ၵေႃႈႁပ့်တၢပ်ႇ ပဵၼ်လၢပ်ႇပဵၼ်ၵွင်ႈ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵူၼ်းၵတ့် လႅဝ်းဝတ့်ဢမ်ႇၶဝ်ႈ၊ ႁွၵ်ႇယဝ်ႈဢမ်ႇပွင်ႇ၊ ၵွင်ႈယိုဝ်းဢမ်ႇတိူဝ့်၊ မၵ့်ၼိူဝ့်ၵိၼ်လိပ်းၵိၼ်လႅင်၊ သူပ်းၶႅင်ၵႂၢမ်းႁတ်း၊ ပတ့်ၶႅပ်းလႅၼ်းၶႅၼ် ဝႅၼ်ဝူင်ႈဝႅၼ်ဝၢင်ႈလႂ်ၵေႃႈ မီးၼမ်တေ့တေ့။ ၽၢႆႇၶုၼ်သၢင်ႇတူၼ်ႈႁုင်းၶဝ်ၵေႃႈ မီးၸဵမ်ၵူၼ်းၵတ့် မတ့်လွတ်ႈ၊ ၸိူၵ်ႈၽွတ်ႈၵေႃႈၶၢတ်ႇ၊ တႃႇမၢတ်ႇၸွၼ့်ဢမ်ႇၶဝ်ႈ၊ မႆ့လႅမ်ယဝ်ႈဢမ်ႇၵူဝ်၊ ၵွၵ်းႁူဝ်သမ်းဢၢင်း ၸွမ်းၵၢင်းၸွမ်းၶႅၼ် မၢၵ်ႇၸၢၵ်ႈပေႃးၶပ့်ပဵၼ်ႁူင်းပဵၼ်ႁူင်း၊ သမ်းၶႃလၢႆးလူင်းႁွတ်ႈတႃတိၼ်၊ ၵႂႃႇတိုၵ်းသိုၵ်းၶဝ် သႅင်ၼေႃႇၾႃ့ ယႃ့လႆႈပဵၼ်ပွၵ်ႈ သွင့်ပၢႆႊပဵၼ်ၽဝ်ႇ ထဝ်ႇၵၼ် လႆႈၶူဝ်ႇလႆႈယင့်၊ မၢင်ႊပွၵ်ႈၼၢၵ်ႈၵၼ် တၢင်းမိူင်းၸီးမိူင်းဝိုၼ်း၊ သွင့်ၶိုၼ်းမိူဝ်းတၢင်းၵုၼ်လူင်ႁူဝ်ပၢင်ႇ၊ မၢင်ႊပွၵ်ႈၵေႃႈ ၶုၼ် သၢင်ႇၶဝ် လမ်းၽႅဝ်မႃးတၢင်းၵူတ့်ၶၢႆမေႃႇႁၢၼ်။ မၢင်ႊပွၵ်ႈ သႅင်ၼေႃႇၾႃ့ၶဝ် သမ့်လိုပ်ႈၵႂႃႇတၢင်းလူင်ႈထၢင့် သႅဝ်းၶေႃ့ တေႃ့ၶူဝ်းၸူဝ်းၵၼ်လမ်းၽႅဝ်ဝၢၼ်ႈၼိဝ့်၊ ႁူဝ်ၽႅတ်ႈ၊ တၢၵ်ႇၼၢႆး ၸိူဝ်းၼၼ့်ယဝ့်။ ၵူၼ်းၶုၼ်သၢင်ႇၵေႃႈ မၢင်ႊပွၵ်ႈမီးပၢၵ်ႇပၢႆ မၢင်ႊပွၵ်ႈၵေႃႈ တၢႆၵႂႃႇသီႇႁႃႈႁူၵ်းသိပ်း။ တူဝ်ၶုၼ်သၢင်ႇၵေႃႈ မၢင်ႊပွၵ်ႈယဵပ်ႇၺႃးၶႂၢၵ်ႇ မၢင်ႊပွၵ်ႈမၢၵ်ႇၵွင်ႈပိူၼ်ႈယိုဝ်းၸပ်း ပဵၼ်ႁႃႈႁူၵ်းႁွၺ်း ၵူၺ်းၵႃႊ ဢမ်ႇထိုင်တီႈတၢႆလႄႈ ပေႃးၶိုၼ်းႁၢႆၶႅၼ်းမႃး သမ့်သေႃႇၵူၼ်းဢဝ်ၵွင်ႈသေ ၶိုၼ်းတိုၵ်းၵၼ်ထႅင်ႈယဝ့်။

 ယၢမ်းၼၼ် ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၶုၼ်သၢင်ႇတူၼ်ႈႁုင်း ၸွမ်းဢုင်းၸွမ်းယႃ့လႄႈ သႅင်ၼေႃႇၾႃ့ ၸင်ႇႁွင့်ထိုင်မိူင်းၵိုင်၊ ၸၢမ်ၵႃး၊ ပႃးတင်းမိူင်းလူင်၊ မိူင်းတုင်၊ ၽုင်သိုၵ်းၶဝ်သီႇၸဝ်ႈၾႃ့ မႃးၸွၺ်ႈလိုပ်ႈလမ်းၽဝ် ၶုၼ်သၢင်ႇၶဝ် ထၢၼ်ႈပေႃးလႆႈပၢႆႊမူၵ်းထိူၼ်ႇမူၵ်းၶိူဝ်းဝႆ့ သၢမ်လိူၼ်တဵမ်တဵမ်။ ၶုၼ်သၢင်ႇႁၢႆ့ၶဝ်ပေႃႈမႄႈ လုၵ်ႈၵေႃႈ တုၵ့်ၶယၢပ်ႇၼႃႇ သမ့်လႆႈၶၢႆ့ပၢႆႊၵႂႃႇတဵတ်ႇယူႇ တီႈ ႁူဝ်ၼႃးၵွင်းသၢင်း၊ တၢင်းၸူးမူးၵၢင်းသိူဝ်ၼၼ့်ယဝ့်။ ယၢမ်းၼၼ် ၸဝ်ႈၾႃ့ၶုၼ်သၢင်ႇႁၢႆ့ၵေႃႈ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈလႆႈၶၢႆ့လႆႈပၢႆႊ လၢႆတီႈလၢႆလႅၼ်ႊၼႃႇ ၸရႃႇတၢင်းထဝ်ႈ သမ့်တဝ်ႈမႃးၵူႊမိူဝ်ႈၵူႊ ဝၼ်းလႄႈ မီးတၢင်းၶႆႈတၢင်းပဵၼ်သေ ၼွၼ်းၽႄးၵႂႃႇ မႅၼ်ႈမိူဝ်ႈ ပီႊၶရိတ့် 1875 ၼီႈၼၼ့်ယဝ့်။

 ဝၢႆးသေၶုၼ်သၢင်ႇႁၢႆ့ၼွၼ်းၽႄး ၸဝ်ႈမႄႈ လႄႈ လုၵ်ႈလၢင်းတင်းလၢႆ ၸင်ႇဢွၼ်ၵၼ်ၶိုၼ်းမႃးယူႇတီႈၵုၼ်လူင်။ ၶုၼ်သၢင်ႇတူၼ်ႈႁုင်းၵေႃႈ ၸင်ႇဢွၵ်ႇထိူၼ်ႇမႃးၸူးၶဝ်ၸဝ်ႈ တီႈၵုၼ်လူင်ယဝ့်။ ၵမ်းၼၼ့် ပူႇသိုင်ႇၸေႊဢူ လႄႈ ၸဝ်ႈမႄႈ ၸင်ႇတိူင်ႇပၢင်ႇဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ် ၸွမ်းၼင်ႇ ၶႂၢမ်း(ၵႂၢမ်း)ပူင်ႊၸဝ်ႈ ၾႃ့လူင်မီးဝႆ့ၼၼ့် ထုၵ်ႇလႆႈဢဝ် ၸဝ်ႈၼၢင်းၶမ်းၸင်ႈ တင်း ၶုၼ်သၢင်ႇတူၼ်ႈႁုင်း ပဵၼ်ၵူပ့်ပဵၼ်ၵူႈၵၼ်ယဝ့်ၼႆလႄႈ မင်ႇၵလႃႇပၼ် သွင်ၶႃ ပဵၼ်ႁေႃပဵၼ်ႁိူၼ်း တီႈၵုၼ်လူင်ယဝ့်။

 ယူႇဢမ်ႇပေႃးႁိုင်ပေႃးၼၢၼ်း ၸဝ်ႈသႅင်ၼေႃႇၾႃ့ သမ့်ၶီႇသိုၵ်းၸွမ်းတိုၵ်း ၶုၼ်သၢင်ႇၶဝ် တီႈၵုၼ်လူင်။ သိုၵ်းၽၢႆႇသႅင်ၼေႃႇ ၾႃ့ၶဝ် မီးႁဵင်ႁူၵ်းပၢၵ်ႇ။ ၽၢႆႇၶုၼ်သၢင်ႇ ၵွၺ်းမီးပၢၵ်ႇပၢႆသိပ်းပႅတ်ႇၵေႃ့ ဢမ်ႇၶျေႃ့ႁေ့တိုၵ်းတိၵ်းတိၵ်း။ ၽၢႆႇသႅင်ၼေႃႇၾႃ့ၶဝ် ပေႃးလႆႈႁူၼ်ပၢႆႊယၢႆႈယၢတ်ႇၽၢတ်ႇၽႄၵၼ်ၶိုၼ်းမိူဝ်းယဝ့်။ ယၢမ်းၼၼ် သိုၵ်းၶုၼ်သၢင်ႇၶဝ် လမ်းၽဝ်ၸွမ်းတၢင်းမႃး ၸမ်တေၽႅဝ် ဝဵင်းသႅၼ်ဝီလေႈလေႈယဝ့်။ ၸဝ်ႈသႅင်ၼေႃႇၾႃ့ သမ့်ၶွတ်ႇသိုၵ်း ႁေ့တိုၵ်းၶိုၼ်းႁုပ်ႇ လုပ်ႇလၢပ်ႇတၢပ်ႇပေ့ သိုၵ်းၶုၼ်သၢင်ႇၶဝ် ပေႃးလႆႈပၢႆႊၽႅဝ်တၢင်းၵုၼ်လူင်။

 ၶုၼ်သၢင်ႇမိူဝ်းတဵတ်ႇယူႇတၢင်းၵုၼ်လူင် လႆႈသၢမ်ပီႊယဝ့်။ ဝၢႆးၼၼ့် သမ့်ၶိုၼ်းသေႃႇသိုၵ်း လူင်းတိုၵ်းသႅင်ၼေႃႇၾႃ့ ယႃ့လႆႈပၢင်တပ့် ၶပ့်ၸွမ်းၼႃႈသိုၵ်း တိုၵ်းၵၼ်တီႈၼိူင်ႈယဝ့်တီႈ ၼိူင်ႈ လႆႈပဵၼ်ပီႊပၢႆၵေႃႈဢမ်ႇယဝ့်။ ယၢမ်းၼၼ် မၢၵ်ႇၵွင်ႈယၢမ်း ၸိုၼ်း ငိုၼ်းတွင်းၽၢႆႇၶုၼ်သၢင်ႇၶဝ် သဵင်ႈယူတ်းမူတ်းၵႂႃႇသေ သိုၵ်း ပိူၼ်ႈမႃးဝႅတ့်(လွမ့်)ၶဝ်ဝႆ့ယဝ့်။ မိူဝ်ႈၼၼ့် လိူၵ်ႈလိူၵ်ႈသမ့်မီး ၵူၼ်းသွင်ၵေႃ့ လၢၵ်ႇလၢၵ်ႇလၢႆးလၢႆး ပႃးတင်းမၢၵ်ႇပႅတ်ႇၸွၺ့် ယၢမ်းပႅတ်ႇၸွၺ့် မႃးထၢမ်ၶၢႆပၼ်ၶဝ်။ ၶုၼ်သၢင်ႇၵေႃႈဝႃႈ “မိူဝ်ႈလဵဝ် ႁဝ်းဢမ်ႇပႆႇမီးငိုၼ်းၵွၺ်းဢိူဝ်ႈ” ။ ၵူၼ်းသွင်ၵေႃ့ၼၼ့် သမ့်ဝႃႈ “ၸိူဝ်ႈ(ၸိုၵ်း)ဢဝ်ၵေႃႈဢမ်ႇပဵၼ်သင် ဝၢႆးလင်ၸင်ႇၵွၺ်ႈပၼ်လွၺ်းလွၺ်း” ၼႆ လႄႈ ၶဝ်ၵေႃႈပေႃးလႆႈမၢၵ်ႇပႅတ်ႇၸွၺ့် ယၢမ်းသီႇၵူမ်းယဝ့် ၸူမ်းၸူမ်း သိူဝ်းသိူဝ်းသတ့်ၵွင်ႈ ယွင်ႈပဵမ်ႇႁူဝ်မႃႇ ယိုဝ်းၵႂႃႇသိုဝ်ႈၽႂ်တၼ်းမၼ်း သိုၵ်းပိူၼ်ႈပေႃးၽူင့်ပၢႆႊယၢႆႈတႅၵ်ႇ ၵၸၢၵ်ႇၵၸၢႆၵမ်းလဵဝ်ယဝ့်။

 ဝၢႆးၼၼ့် ဢမ်ႇပေႃးႁိုင်ပေႃးၼၢၼ်း လေႃႇၵၼ်တီႈလႂ်ၵေႃႈ ၶုၼ်သၢင်ႇၶဝ်ပေ့၊ ႁေ့တီႈလႂ်ၵေႃႈ ၶုၼ်သၢင်ႇၶဝ်ၸွမ်းလူမ်ႇ၊ မၢင်ႊၽဝ်ႇတီ့လႆႈၵူၼ်းၽၢႆႇပိူၼ်ႈသီႇႁႃႈသိပ်းၵေႃ့ ၶုၼ်သၢင်ႇၶဝ်ဢမ်ႇဢဝ်တၢႆ ၵွၺ်ပၢႆဝၢႆးမႃး ၵူၼ်းၽၢႆႇပိူၼ်ႈၵေႃႈ ၶဝ်ႈမႃးပဵၼ်ၵူၼ်းၶဝ်။ ႁႅင်းသိုၵ်းၶုၼ်သၢင်ႇၶဝ် ၼမ်မႃးတိၵ်းတိၵ်းလႄႈ ၸင်ႇၵႂႃႇထင်မိူင်းဝိုၼ်း။ ၶုၼ်သၢင်ႇၵႂႃႇဢဝ်ၼၢင်းၶမ်းၽိူၵ်ႇ တီႈမိူင်းဝိုၼ်း ပဵၼ်ၸွၺ့်ပဵၼ်ၼၢင်း ဝႆ့ၵေႃ့ၼိူင်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႊ ၽၢႆႇဢၼ်ႁဵတ်းသိုၵ်းတိုၵ်းၵၼ်ၼႆ့ ဢမ်ႇယွၼ်ႇဢမ်ႇၽႃႈ ၵႃႊဢမ်ႇလႆႈမိူင်းသႅၼ်ဝီဢမ်ႇၸူး။ ဢၢင်ႈဢၢၼ်းၼႂ်း ၸႂ်ၼင်ႇၼႆသေ သေႃႇသိုၵ်းတိုၵ်းထႅင်ႈၶိူဝ်းၶိူဝ်း ထိုင်မႃးမိူဝ်ႈပီႊၶရိတ့် 1881 ၼီႈၼၼ့် ၶုၼ်သၢင်ႇၸင်ႇတိုၵ်းပေ့ ၸဝ်ႈသႅင်ၼေႃႇၾႃ့သေ ၽွင်းငမ်းဝဵင်းသႅၼ်ဝီလီလီငၢမ်းငၢမ်း။ ယၢမ်းၼၼ် ၸင်ႇသမ့်ၵႂႃႇႁွင့်ဢဝ် ၸဝ်ႈမႄႈ ဢိၵ်ႇတင်း လုၵ်ႈလၢင်း ၵႃႈတီႈၵုၼ်လူင် ၶိုၼ်းမႃးဝဵင်းသႅၼ်ဝီသေ ယူႇမူၼ်ႊမူၼ်ႊသိူဝ်းသိူဝ်း တေႃႇထိုင် ပီႊၶရိတ့် 1916 ၼီႈ လိူၼ်မၢတ့် 3 ဝၼ်း၊ ၵေႃးၸႃႇသၢၵ်ႈၵရဵတ်ႈ 1277 ၼီႈ လိူၼ်ႁႃႈမႂ်ႇ 1 ဝၼ်း၊ ဝၼ်းၸၼ်၊ ၵၢင်ၶိုၼ်း 12 မူင်း ၸင်ႇႁူမ်ႇပူႈၼွၼ်းၽႄးၵႂႃႇယဝ့်။